Samen investeren in onderwaterdrainage

Het is belangrijk om vooraf alle stakeholders binnen een polder of peilgebied bij elkaar te zetten zodat zij een gezamenlijk plan voor onderwaterdrainage kunnen maken. Die vorm van maatwerk levert het meeste draagvlak op en de waterhuishoudkundig meest afgewogen aanpak.

Die conclusie trekt Edo Gies van Wageningen Environmental Research na het onderzoek 'Vormgeven aan Sturen met Water' in de polder Teckop bij het Utrechtse Kockengen. Het is uitgevoerd in opdracht van de provincies Utrecht en Zuid-Holland. Alle belanghebbenden partijen in deze polder, zoals melkveehouders, natuurbeschermers, het waterschap en de gemeente namen met experts deel aan een driedaags ontwerpatelier.

Uitgangspunt

Zo'n interactief ontwerpproces is noodzakelijk voor een optimale gebiedsinrichting, volgens Gies. 'Het uitgangspunt is: wat wil elk stakeholder bereiken, welke doelen en eisen stellen zij? Dat is wat anders dan top-down onderwaterdrainage uitrollen als oplossing.'

Doelen van boeren zijn onder meer betere bereidbaarheid, beweidbaarheid en bewerkbaarheid van het land. Natuurorganisaties wensen meer biodiversiteit en CO2-reductie en behoud van het cultuurlandschap als algemene doelen.

'Door een gezamenlijk plan van stakeholders ontstaat maatwerk waarbij meerdere doelen worden gediend. Zo werken boeren ook meteen mee aan doelen van de anderen, zoals waterkwaliteit en kostenbeperking van het waterbeheer.'

Urgentie is duidelijk

De urgentie dat de kosten van waterbeheer onhoudbaar worden, werd bij deelnemers aan het project goed duidelijk. Volgens het onderzoek in Teckop bedragen de investeringen van onderwaterdrainage 300 à 400 euro per hectare. De baten: een 5 procent hogere grasopbrengst, besparing op extra kosten door klimaatverandering en reductie op CO2-uitstoot, al is dat laatste niet te becijferen.

'Een van de lessen was dat je in onderwaterdrainage stapsgewijs kunt investeren, bijvoorbeeld eerst alleen op huiskavels en de intensiefst gebruikte percelen.'