Hek rond fosfaatreductie niet meer wagenwijd open

Met dit samenvattende oordeel stelt het Haagse gerechtshof dat het generiek ontzien van groepen boeren om bij te dragen aan die sectoropgave niet in overeenstemming met de wet is. De fosfaatsoap belandt hiermee in een nieuwe fase. Het is allereerst een hard gelag voor de boeren die meenden in hun recht te staan, maatregelen op hun bedrijf uitstelden en nu met forse heffingen worden geconfronteerd.

Ten tweede is het speelveld overzichtelijker. Generieke en specifieke bedrijfsomstandigheden doen er minder toe. Dat maakt de factor geluk – is je bedrijf op het juiste moment op de juiste manier ingericht – groter. Je kunt ook zeggen dat het balletje opnieuw rolt naar de vroege groeiers.

Minder uitzonderingen van de fosfaatreductieregeling brengt behoud van derogatie dichterbij. Sector- en ketenpartijen zijn terughoudend in hun reactie, maar halen opgelucht adem dat het hek rond de fosfaatreductie verder dicht is gezet en niet wagenwijd open. Met eerdere uitspraken in kort geding dreigde dat wel.

Uit de juridische strijd die is losgebarsten, blijkt maar weer dat de belangen van de individuele melkveehouder en zelfs groepen boeren niet synchroon lopen met die van het collectief. Daar staat tegenover dat vrijwel alle boeren direct of indirect belang hebben bij derogatie en een sector die binnen milieugrenzen opereert. Die tegenstelling komt opnieuw aan de oppervlakte.

De strijd is daarmee niet voorbij. Evenmin de opgave om te bezien hoe boeren die nu niet vrijgesteld zijn van reductie, dit kunnen halen zonder dat hun bedrijf onderuit wordt getrokken.