Gaat+de+Omgevingswet+het+boeren+simpeler+maken%3F
Analyse
© Dick van Doorn

Gaat de Omgevingswet het boeren simpeler maken?

De Omgevingswet wordt in 2019 ingevoerd. Die moet gemeenten meer beleidsruimte bieden, bijvoorbeeld als het gaat om agrarische bebouwing en regels over de leefomgeving zoals geur, bouw en lichtuitstoot.

De Omgevingswet is een van de meest ingrijpende wetgevingsoperaties van de laatste jaren. Zie de cijfers: 26 bestaande wetten worden in één wet ondergebracht, 5.000 wetsartikelen gaan terug naar 350, 120 ministeriële regelingen naar 10, 120 algemene maatregelen van bestuur naar 4. Inhoudelijk verandert de regelgeving niet veel, de grootste vernieuwing zit in de procedures en het instrumentarium.

Zo maakt elke gemeente één omgevingsplan, die de komende jaren de vele bestemmingsplannen vervangt. Gemeenten zijn al enige tijd druk met alle voorbereidingen, want ook dit is een omvangrijke operatie. Ze krijgen hiervoor dan ook tien jaar de tijd en in die periode hoeven ze de huidige bestemmingsplannen niet te actualiseren.

Risico

Logisch, maar toch kleeft hier een risico aan, stelt LTO Nederland. Zij vreest dat in deze periode een wirwar aan gemeentelijke en provinciale plannen ontstaat die deels op oude en deels op nieuwe wet- en regelgeving zijn gestoeld. Dit leidt tot onduidelijkheid voor boeren en tuinders, die hierdoor mogelijk vaker extra procedures moeten volgen als zij hun bedrijf verder willen ontwikkelen.

Ook veel adviseurs in bouwprojecten zijn nog huiverig. De Omgevingswet moet zorgen voor minder bureaucratie en juridisering en vooral gemeenten meer ruimte geven voor maatwerk, zoals bij sloop en herbestemmen van agrarische gebouwen.

Digitaal loket

Een vergunning is straks bij één digitaal loket aan te vragen, procedures worden sneller doorlopen en er zijn minder onderzoeken nodig. Dat moet tijd en geld schelen, maar ook werk voor adviseurs.

Adviseurs waarschuwen dat een nieuwe wet zelden voor vereenvoudiging zorgt. Ze wijzen er ook op dat bij de uitvoering al snel de voorkeur van de gemeenteraad of van ambtenaren om de hoek komt kijken. Daarbij komt de gewenste vereenvoudiging maar al te makkelijk in het gedrang. Daarvoor is bestuurlijk lef nodig, vinden de adviseurs.

Kwaliteitsborging

Vooruitlopend op de nieuwe wet wordt vanaf 1 januari 2018 de kwaliteitsborging van kracht. Die houdt in dat gemeenten bouwplannen niet meer toetsen, maar daarvoor een onafhankelijke partij moeten inhuren. Reikhalzend wordt uitgekeken of procedures eenvoudiger en leges lager worden.

Kortom, met de ruimte die gemeenten krijgen, kunnen ze meer hun eigen keuzes en beleid maken. Dat biedt kansen om het probleem van de vrijkomende agrarische bebouwing op te pakken om het buitengebied vitaal te houden. De vraag is of de gemeenten ook werkelijk bereid zijn met zo'n vitalisering aan de slag te gaan.

Bekijk meer over: