Advocaat van de duivel

Met twee à drie vergaderingen per week noemt mijn man zich een echte vergaderboer. Vanavond staat de nieuwe boerderijwinkel op de agenda. Deze moet aan de volgende verbeteringen ten opzichte van de huidige winkel voldoen: een breder assortiment, in het weekend open en een bemanning van tenminste één werknemer en één deelnemer.
Daarnaast moet de winkel het hart van het erf worden, waar alle producten die de deelnemers en boeren met zorg hebben bereid, de weg naar de klant vinden. Tot zover consensus.
Hoewel: ‘Laat ik nu eens advocaat van de duivel spelen’, zegt mijn buurman. ‘Waarom willen we eigenlijk een winkel? Als we alle melk naar de fabriek brengen, levert dat meer op dan dat we een deel verzuivelen tot kwark, karnemelk en yoghurt. Overgebleven karnemelk drinken de deelnemers graag, maar niet verkochte kwark gaat altijd naar de varkens. Als je ziet hoe vet die zijn, dan weet je meteen dat de kwarkverkoop tegenvalt. Dus waarom willen we per se eigen zuivel verkopen?’
Mijn man knikt. ‘Als ik een koe naar de slager breng, krijg ik er meer geld voor dan wanneer we haar laten slachten en het vlees in onze winkel verkopen. Het slachten en verwerken kost geld, we moeten een paar keer heen en weer naar de slager rijden en er staan drie vriezers dag en nacht te loeien. Bovendien blijven we altijd met vlees zitten dat de klant niet wil hebben. De klant wil hamburgers en worst, maar sukade of poulet: ho maar. Dus waarom willen we eigenlijk vlees van eigen erf verkopen?’
De buurvrouw kijkt bedenkelijk. ‘Als we geen groente voor de markt en winkel zouden telen, zou ik minder soorten per akker verbouwen. Nu is er een veldje wortels hier en een lapje grond met aardappels daar. Leuk hoor, maar niet echt efficiënt. De groothandel is geïnteresseerd in grote partijen groenten van dezelfde soort. Opschalen is dus niet eens zo’n slecht idee.’
Verward kijken we elkaar aan. Dan vliegen de argumenten ineens over tafel. ‘Het zuivelen is leuk voor de deelnemers. Als zorgboerderij hebben we een maatschappelijke functie. Klanten willen een korte keten. Deelnemers helpen graag mee in de tuin. Als we een goede winkel hebben, wordt de omzet vanzelf hoger, we leveren kwaliteit. We geloven in onze producten.’
‘Goed zo’, zegt mijn buurman. ‘Dat wilde ik even horen.’