Compostbed bedreigt zuivelproducten

René LuijmesHet beddingsmateriaal vormt een besmettingsbron voor rauwe melk. Compost bevat enkele erg hitteresistente micro-organismen. Deze overleven sterilisatie van melk. Vooral bij gebruik van GFT-compost is het onontkoombaar dat de melkkwaliteit wordt beïnvloed, ongeacht type stal, stellen de onderzoekers. Ook houtsnippers die composteren kunnen leiden tot besmetting van melk met zeer hitteresistente micro-organismen. Het gaat om thermofiele aërobe sporenvormers (TAS) en thermofiele aërobe sporenvormers met extreem hitteresistente sporen (XTAS). Volgens NIZO (voorheen Nederlands Instituut Zuivelonderzoek) lijken de technische mogelijkheden om een besmetting te voorkomen beperkt. Dat geldt ook voor extra voorbehandeling van de spenen bij het melken.
Bij gebruik van gescheiden mest, digestaat, stro of zaagsel sluiten de onderzoekers niet uit dat die kunnen leiden tot toename van de meest hitteresistente micro-organismen. Mogelijk is dit afhankelijk van bewerking en opslag van het materiaal.
In de meeste gevallen werd in gescheiden mest, digestaat, stro of zaagsel een lage concentratie TAS en XTAS-sporen gezien, in vergelijking met compost en composterende houtsnippers. In een aantal monsters werd wel een duidelijk verhoogde concentratie aan hitteresistente micro-organismen gezien.
Eerder bleek dat de vaste fractie van gescheiden mest geen nadelig effect heeft op concentraties van andere micro-organismen als bacillus cereus, boterzuurbacteriën en mesofiele aërobe sporenvormers. Het is niet uitgesloten dat opslag en bewerking van gescheiden mest en digestaat bij hoge temperatuur kan leiden tot toename van sporen van TAS en XTAS. Dit wordt onderzocht. De onderzoekers zagen niet meer sporen van TAS en XTAS in grond en in verse mest.
FrieslandCampina heeft het gebruik van compost of gecomposteerd materiaal als strooisel vanaf 1 januari 2015 verboden. De onderzoekers raden vrijloopbedrijven aan om bij een niet-composterende bodem bijvoorbeeld stro te gebruiken. En bij een composteringsbodem XTAS-arm materiaal als houtsnippers.