Raad van State eist extra motivering voor forse uitbreiding kalverhouderij in Ede

Nieuws Gelderland Adrie van der Wel 28 okt 2026 om 10:07uur

De Raad van State had eerder voorlopig groen licht gegeven voor de uitbreiding van een kalverhouderij in het Gelderse Ede. Nu moet de gemeente het besluit toch beter motiveren. De reden daarvoor is de aangescherpte rechtspraak over intern salderen bij bestemmingsplannen die de Raad sinds begin dit jaar hanteert.

De Raad van State wil dat gemeente Ede meer motivering levert voor de vergunde uitbreiding van een kalverhouderij aan de Lunterseweg.

Het bestemmingsplan voor de uitbreiding van de kalverhouderij aan de Lunterseweg 47 werd al jaren geleden vastgesteld. Maar de aanscherping van de regels voor intern salderen werkt met terugwerkende kracht. Ede moest van de Raad aantonen dat de grond voor de uitbreiding niet nodig is voor de verbetering van beschermde natuur. De zogenoemde additionaliteitstoets.

Ondanks de forse uitbreiding van 577 naar 1.337 kalveren is volgens de gemeente aan die toets voldaan, omdat er emissiereductie gaat plaatsvinden. De toepassing van moderne staltechnieken moet daarvoor zorgen. De gemeente heeft ook in het bestemmingsplan vastgelegd dat de neerslag van stikstof op natuurgebieden in de omgeving niet mag toenemen.

Handhaving

Eerder nam de Raad met een voorlopig oordeel nog genoegen met deze oplossing. De vraag is of dat zo blijft. Volgens advocaat Jan Eelco Dijk van de Stichting Milieuwerkgroepen Ede (SME) is dat opgelegde productieplafond een te vage en te makkelijke maat. Het komt dan namelijk op handhaving aan om te zien of de kalverhouder wel of niet een toename van stikstof heeft veroorzaakt.

Met die handhaving komt het volgens Ede wel goed. Want naast de gemeente moet ook de provincie erop toezien dat de kalverhouder zich aan de eisen van de aangevraagde natuurvergunning houdt. Toch vindt de advocaat van SME dat uitgebreider onderzoek nodig is om te zien of er wel toestemming kon worden gegeven voor de uitbreiding. Want luchtwassers zijn minder effectief gebleken dan ze beloofden.

De advocaat kreeg bijval van de raadsvoorzitter. ‘Het emissieplafond mag niet worden overschreden. Het gevolg is dat men bij handhaving pas kan zien of de luchtwassers effectief zijn. Is dit wel een voldoende waarborg dat er niet méér wordt uitgestoten?’ De raadsvoorzitter en SME vroegen zich af of de kalverhouder wel kan voldoen aan dat emissieplafond.

Geuroverlast

SME wees de Raad ook op de verslechtering van de geursituatie door de uitbreiding in een gebied dat al overbelast is door stank. De stank had juist moeten worden verminderd, betoogde de advocaat. De gemeentewoordvoerder noemde de verslechtering aanvaardbaar, omdat, ondanks de uitbreiding, aan de geldende geurnormen wordt voldaan. ‘De toename van geur is rechtmatig’, stelde hij.

De voorzitter van SME vindt het onbegrijpelijk dat de gemeente meewerkt aan dit plan, terwijl vlak bij de kalverhouderij een woningbouwplan wordt ontwikkeld. De Raad doet over zes weken uitspraak.