Grootschalige BAM-pilot van start met 4,5 miljoen euro

Nieuws Akkerbouw Lisanne Scheer 15 sep 2026 om 13:08uur

Het projectplan voor het Biodivers Akker Mozaïek (BAM) is goedgekeurd. Dat meldt Collectief Rivierenland, dat de pilot leidt. Dankzij 4,5 miljoen euro subsidie van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur start een grootschalige pilot op 215 hectare. De initiatiefnemers willen het concept uiteindelijk opschalen naar 10.000 hectare landbouwgrond in Nederland.

Het BAM-concept is ontwikkeld als een doorontwikkeling van de vogelakker. Op een perceel worden meerjarige productieve gewassen, zoals luzerne, granen en peulvruchten, gecombineerd met meerjarige kruidenstroken. Zo moet gedurende het hele jaar voedsel, dekking en broedgelegenheid ontstaan voor akkervogels en insecten, terwijl de landbouwproductie behouden blijft.

Aan de pilot doen negentien boeren mee. De 215 hectare ligt verspreid over drie akkerbouwgebieden: het Gelderse Rivierenland, de Noord-Friese kuststrook en de Zuid-Hollandse Delta.

Monitoring in het veld

De BAM-akkers worden de komende jaren intensief gemonitord. De negentien percelen worden daarbij vergeleken met reguliere akkers en bestaande vogelakkers. Onderzoekers kijken onder meer naar akkervogels, zoogdieren, wilde bijen, zweefvliegen en dag- en nachtvlinders.

Behalve naar de ecologische effecten wordt ook gekeken naar de bedrijfseconomische inpasbaarheid. Daarmee moet duidelijk worden hoe boeren het mozaïek in hun bedrijfsvoering kunnen inpassen en welke landbouwkundige resultaten het oplevert.

De initiatiefnemers willen de ervaringen uit de pilot gebruiken om BAM verder te ontwikkelen tot een beleidsrijp pakket binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). Via veldbijeenkomsten, scholingsmodules en kennisuitwisseling worden boeren en gebiedscoördinatoren betrokken bij de ontwikkeling.

Lees ook: Vezelhennepdeal borgt afzet en goede prijs voor akkerbouwer

De pilot wordt getrokken door Collectief Rivierenland, samen met BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta, Agrarisch Collectief Waadrâne, Vereniging Natuurmonumenten en de negentien deelnemende boeren. Onder meer Aeres Hogeschool, Wageningen University & Research en de Radboud Universiteit zijn bij de samenwerking betrokken.

De eerste BAM-akkers werden in 2024 aangelegd op de Zuid-Hollandse Eilanden. Inmiddels zijn ook initiatieven in onder meer het Gelderse Rivierenland gestart. De komende twee jaar moet de praktijk uitwijzen of het concept daadwerkelijk op grotere schaal toepasbaar is. De ambitie is om vanuit de 215 hectare pilot door te groeien naar 10.000 hectare BAM in Nederland.