El Niño houdt opgewarmde voermarkt bezig

Volgens een gezamenlijke analyse van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) en het Wereldvoedselprogramma neemt de kans op droogte toe in belangrijke landbouwgebieden van Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Dit terwijl elders ter wereld juist overstromingen dreigen. Meteorologen verwachten dat El Niño richting november en december zijn hoogtepunt bereikt.

Het weerfenomeen leidt wereldwijd tot verschuivingen in neerslagpatronen en kan grote gevolgen hebben voor oogsten van mais, soja, suiker en andere landbouwgewassen. Volgens inkoper Niek ten Harkel van ABZ Diervoeding is het nog te vroeg om de gevolgen exact te voorspellen. ‘Het blijft altijd een beetje koffiedik kijken. Feit is dat El Niño er in verschillende werelddelen voor zorgt dat het droger of juist natter wordt.’

Historisch gezien zorgt het weerfenomeen voor meer droogte in Indonesië en Maleisië, terwijl delen van Argentinië juist meer regen krijgen. In Brazilië neemt de kans op droogte toe. Dat kan gevolgen hebben voor grondstoffen die van belang zijn voor de diervoedersector, zoals mais, soja en palmpitschilfers. Toch waarschuwt Ten Harkel voor snelle conclusies. Boeren in de getroffen gebieden houden volgens hem tegenwoordig zelf rekening met El Niño in hun bouwplannen en beschikken over betere teelttechnieken dan voorheen. ‘De boer daar weet ook dat El Niño eraan komt. Die houdt daar rekening mee.’

Ogen op mais gericht

Voor Nederlandse melkveehouders is mais de belangrijkste grondstof om in de gaten te houden. De Europese oogst wordt dit jaar geraakt door droogte en hitte, vooral in Frankrijk. ‘Als je met een slechte Europese maisoogst begint en de oogst in Brazilië valt ook tegen, dan gaat de prijs niet omlaag’, verwacht de inkoper van ABZ Diervoeding. ‘Dan blijft de balans krap.’

Lees ook: Droogte, logistiek en geopolitiek houden voermarkt in hun greep

Ook Tom Booijink, zuivelspecialist bij RaboResearch, wijst op de gevolgen van de droogte in Europa. Volgens hem zijn de maisprijzen hierdoor inmiddels met zo’n 20 procent opgelopen. ‘Ik was onlangs in de Auvergne en reed langs maisvelden. Kolven zaten er nauwelijks aan. Het was gortdroog. Er zat geen groen element meer aan.’

Omdat Frankrijk een van de grootste maisproducenten van Europa is, werkt een tegenvallende oogst vrijwel direct door in de prijsontwikkeling. Booijink verwacht verder dat de gevolgen van El Niño voor de Europese zuivelsector beperkt blijven. ’Er wordt nu wat paniekerig over gedaan, maar ik verwacht geen al te grote impact.’

De zuivelspecialist verwijst naar de vorige sterke El Niño in 2015 en 2016. Destijds stegen de voerprijzen niet. Integendeel: door gunstige neerslag in Argentinië en de Verenigde Staten werden recordoogsten van mais en soja gerealiseerd. ‘De voerprijzen lagen toen juist wat lager’, zegt Booijink. ‘Niet alle mais komt naar Europa, maar hogere opbrengsten zorgden wereldwijd wel voor lagere prijzen.’

Ook internationaal zijn analisten voorzichtig met directe verbanden tussen de huidige prijsstijgingen en El Niño. Volgens Humza Hussain, commodityspecialist bij TD Asset Management, zijn veel landbouwgrondstoffen dit jaar al met 20 tot 30 procent in prijs gestegen, terwijl de oorzaken vaak elders liggen.

Rusland en Oekraïne

Tarwe profiteert momenteel van zorgen over de export vanuit Rusland en Oekraïne. Sojabonen worden ondersteund door de toenemende vraag naar biodiesel. Voor mais speelt vooral de droogte in Europa een rol, naast de stijgende vraag vanuit de bio-energiesector. ‘De enige grondstof waarvan je de recente prijsstijging direct kunt koppelen aan El Niño is suiker’, zegt Hussain. In India en Thailand zijn de moessonregens namelijk aanzienlijk lager dan normaal, wat de suikerrietoogst bedreigt.

Toch sluiten marktanalisten een grotere impact later dit jaar niet uit. Hussain wijst erop dat landbouwprijzen al op een hoog niveau staan voordat de sterkste fase van El Niño begint. ‘Je begint dan al met een markt die circa 25 procent hoger staat dan een jaar geleden. Als er vervolgens ook nog problemen ontstaan aan de aanbodkant, kunnen markten extreem krap worden.’

Vooral een tegenvallende Braziliaanse maisoogst zou de voermarkt verder onder druk kunnen zetten. Daarnaast waarschuwt Rabobank in het meest recente kwartaalrapport over de wereldwijde zuivelmarkt dat in landen als Australië, Argentinië, Brazilië en Nieuw-Zeeland de melkproductie onder druk kan komen te staan. ‘Veel melkveebedrijven daar werken met open bedrijfssystemen, waardoor overstromingen de bereikbaarheid van bedrijven kunnen beperken, de melkophaling kunnen verstoren en hittegerelateerde gezondheidsproblemen kunnen verergeren’, aldus de bank.

Zowel Ten Harkel als Booijink benadrukken dat weersinvloeden tegenwoordig slechts één onderdeel zijn van een veel complexere markt. De oorlog in Oekraïne, handelsconflicten tussen de Verenigde Staten en China, hoge energieprijzen en spanningen rond belangrijke scheepvaartroutes hebben vaak minstens zoveel invloed op grondstoffenprijzen als het weer. Ten Harkel: ‘Vroeger keek je vooral naar weer, vraag en aanbod. Nu spelen meer dingen mee. Soms kun je de meteoroloog bijna beter inruilen voor iemand uit de politiek.’