Satelliet in beeld als extra ogen bij mais

Terwijl er in het verleden meerdere aanbieders waren die op basis van satellietbeelden maistelers adviseerden, is in Nederland alleen Limagrain nog actief. Het onafhankelijke Fieldscout van BioScope is er na een overname mee gestopt en KWS past dit vooral toe in Duitsland en Oost-Europa. Eerder deed het bedrijf dit ook in Nederland, maar de omstandigheden en de vraag waren hier minder gunstig.

Volgens Agro Service Manager Arjan Lassche van KWS heeft de organisatie dergelijke technieken in het verleden wel getest, maar voldeden de resultaten destijds niet altijd aan de verwachtingen. ‘De tool die we aanbieden moet goed zijn. We kunnen het ons niet permitteren om het verkeerde oogstmoment te adviseren.’ Het werkelijke drogestofpercentage kwam niet altijd overeen met het advies. Zo was het geadviseerde drogestofpercentage bij dorre mais veel hoger dan in werkelijkheid. ‘Dat kwam doordat verdorde bovenste etages voor de satelliet een vertekend beeld gaven.’

Volgens de KWS-man is voor een goed advies een perceelgrootte van minimaal 8 hectare nodig. ‘Dat is voor Nederlandse begrippen een flink perceel. Wanneer het perceel met bomen is omzoomd, is het optisch al kleiner’, zegt hij. In de afgelopen jaren zijn de systemen wel verbeterd, vindt Lassche. Door een combinatie van satellietdata, weersinformatie, grondsoort en metingen in het veld kan het drogestofgehalte nauwkeuriger worden voorspeld.

In andere landen, vooral in Duitsland en Oost-Europa, past KWS de satelliettechnologie wel toe. De meerwaarde voor Nederlandse omstandigheden is minder evident dan in andere Europese landen, stelt de Agro Service Manager. Bedrijven zitten graag dicht bij een perceel. Ondernemers kunnen dit met eigen ogen beoordelen.

KWS blijft de ontwikkelingen volgen. Een herintroductie van een digitale oogstmonitor voor mais zit er niet direct aan te komen. Lassche: ‘Niet dit seizoen en waarschijnlijk ook niet volgend seizoen. Maar digitalisering gaat door en we blijven steeds beoordelen of nieuwe toepassingen passen binnen het aanbod van de myKWS-app, waar wel onder meer ondersteuning bij de rassenkeuze wordt aangeboden.’

Voervoorraad

Alleen zaaizaadveredelaar Limagrain met Agrility is nu actief om op basis van openbare satellietbeelden ondernemers bij de maisteelt te ondersteunen. Dit systeem voor de drogestofontwikkeling en opbrengstvoorspelling, op basis van openbare satellietbeelden, is ontwikkeld op basis van jaren ingezaaide data. Dit helpt niet alleen om het juiste oogsttijdstip te bepalen, maar kan ook de opbrengstverwachting van het systeem helpen bij beslissingen over de voervoorraad en eventuele aankoop van aanvullende mais.

De belangstelling voor deze app neemt volgens de maisveredelaar sterk toe. ‘In jaren waarin de groei snel verloopt en verschillen tussen percelen groot zijn, biedt het systeem extra houvast. Vooral bij bedrijven met veel verspreide percelen is dat handig. Je hoeft niet overal zelf te gaan kijken, maar kunt op afstand zien hoe het gewas ervoor staat', vertelt Theo Courtz, productmanager veehouderij bij Limagrain.

Thema ‘AI in de open teelten’
Van satellietbeelden en slimme sorteerders tot aaltjesherkenning en oogstvoorspellingen: AI verovert in hoog tempo de landbouw. Toch werkt het pas echt als de modellen gewassen, bodem, weer en bedrijfsvoering goed begrijpen. Nieuwe Europese basismodellen, praktijkapps en cameratechniek moeten telers meer grip geven op teelt, kwaliteit en risico’s. De belofte is groot, maar de praktijk blijft leidend, benadrukken de experts die aan het woord komen in dit themanummer: AI ondersteunt de boer, maar vervangt zijn vakmanschap en veldkennis niet. Lees alle artikelen uit dit thema die online zijn verschenen.

Bij dit systeem voeren telers bij aanmelding enkele gegevens in, zoals de locatie van het perceel, of er al dan niet beregening mogelijk is, zaaidatum, zaaidichtheid en het ras of het FAO-getal. In het systeem worden meerdere rassen meegenomen, ook niet-Limagrain-rassen. Op basis van deze informatie worden de satellietbeelden, in combinatie met bodem- en weerdata en groeimodellen, vertaald naar bruikbare inzichten voor het perceel.

Een van de sterke punten van het systeem, dat werkt op basis van foto’s van 10 bij 10 meter, is het vroegtijdig signaleren van afwijkingen in het perceel, geeft Courtz aan. ‘Verdroging, weggevallen planten of andere groeiproblemen en verschillen binnen percelen worden vaak al zichtbaar voordat een teler dit zelf kan waarnemen’, zegt hij. Hierdoor kan een ondernemer gericht controleren wat er aan de hand is, waar mogelijk nog bijsturen of maatregelen nemen voor een volgende teelt.

Lokale buien

Hoewel de nauwkeurigheid volgens de productmanager veehouderij hoog is, blijven er altijd beperkingen bestaan. Het systeem maakt namelijk gebruik van gegevens van nabijgelegen weerstations; lokale buien die het perceel net missen of juist net raken, kunnen voor kleine afwijkingen zorgen.

Daarnaast kan de satelliet niet onderscheiden welke planten op een perceel staan. Onkruid wordt bijvoorbeeld niet als zodanig herkend, maar veroorzaakt wel vaak afwijkingen in de gemeten hoeveelheid biomassa. ‘Zie je een afwijking op de kaart, dan is dat een reden om zelf eens te gaan kijken’, zegt Courtz. Daarom benadrukt de productmanager veehouderij dat Agrility een hulpmiddel blijft. ‘Het vervangt de teler niet, maar maakt het veel gemakkelijker om de gewasontwikkelingen te volgen en gerichter het veld in te gaan.’

Volgens Courtz wordt het systeem elk jaar nauwkeuriger, doordat er meer gegevens beschikbaar komen. Toekomstige ontwikkelingen ziet hij voornamelijk op het gebied van AI en geavanceerde voorspellende modellen. ‘Het zou mooi zijn als we op basis van gegevens van rassen, zaaidatum en historische data al een voorspelling kunnen maken van hoe een perceel zich normaal ontwikkelt.’ Vervolgens kun je die uitkomsten volgens Courtz dan vergelijken met de actuele satellietbeelden. ‘Op die manier kun je nog beter zien wat extreme droogte of andere omstandigheden met het gewas doen.’