De lessen van de droogte mogen we zeker niet vergeten

Column Fruitteelt Peter Smit 18 aug 2026 om 10:22uur

Het tekort aan water in Europa wordt steeds duidelijker zichtbaar. Niet alleen de landbouw en industrie ondervinden de gevolgen, ook de natuur laat zien hoe afhankelijk zij is van voldoende water. Voor de fruitteelt geldt dat misschien nog wel sterker. Zonder water geen groei, geen kwaliteit en uiteindelijk geen oogst.

Historisch gezien werden teeltkeuzes gemaakt op basis van natuurlijke omstandigheden. In Limburg en Oost-Brabant werden van oudsher meer appels dan peren geteeld. Kijken we naar Europa, dan zien we hetzelfde patroon. Appels staan vooral in hoger gelegen gebieden, terwijl peren traditioneel voorkomen in rivierdelta's zoals die van Nederland en Italië. Dat is niet toevallig. Een perenboom heeft nu eenmaal meer water nodig dan een appelboom.

Door technische vooruitgang konden telers die natuurlijke beperkingen steeds beter opvangen. Met druppelbevloeiing en beregening werd het mogelijk om ook op minder geschikte locaties peren te telen. Water kon immers tot nog toe vrijwel altijd worden aangevoerd wanneer de natuur tekortschoot.

Maar nu we al meerdere jaren te maken hebben met droogte en watertekorten, rijst de vraag of we voldoende vooruit hebben gelopen op veranderende klimaatomstandigheden. Daarbij moeten we niet alleen naar Nederland kijken. De droogteproblematiek speelt in grote delen van Europa.

Laten we hopen dat met het eerste buitje niet ook het geheugen van de beslissers wordt weggespoeld

John Kusters, voorzitter Nederlandse Fruittelers Organisatie

Die zorgen waren ook duidelijk zichtbaar tijdens Prognosfruit, de jaarlijkse bijeenkomst waar fruitproducerende landen hun oogstverwachtingen presenteren. Als de komende weken geen regen van betekenis valt in West-Europa, bestaat de kans dat de oogst nog kleiner uitvalt dan nu wordt geraamd. Ook de vruchtmaat zal naar verwachting van de Europese producenten en die daarbuiten achterblijven.

De gevolgen raken de hele keten. Telers oogsten minder kilo's fruit, handelaren hebben minder product beschikbaar en consumenten vinden niet altijd het aanbod dat zij gewend zijn.

Wat leren we hiervan? Dat watervoorziening en voedselproductie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Gewassen komen het best tot hun recht op plaatsen waar de natuurlijke omstandigheden daarvoor geschikt zijn. Dat vraagt om keuzes over de toekomstige inrichting van Nederland en andere landen in Europa.

Laten we hopen dat met het eerste buitje niet ook het geheugen van de beslissers wordt weggespoeld. Want de lessen van droogte mogen we zeker niet vergeten.