'Modellen bouw je niet voor even'

Een van mijn eerste baantjes in de fruitteeltsector was die van correspondent bij het consulentschap. Deze adviesdienst plaatste bij verschillende fruittelers in de regio een zogeheten bladnatschrijver, waarmee in combinatie met temperatuur en een luchtvochtigheidsmeter kon worden bepaald of er een schurftinfectie had plaatsgevonden. Mijn taak was om dit te bepalen na elke regenbui.

Als er een schurftinfectie was, gaf ik dat door aan de proeftuin en daar werd vervolgens een bandje ingesproken voor een speciaal telefoonnummer die fruittelers konden bellen. Zij wisten dan of er in hun regio een infectie was geweest.

Het was de voorloper van een geautomatiseerd model, dat nu via een computer berekent of er schurftinfecties zijn. In de loop van de jaren zijn meerdere schurftmodellen gebouwd en deze zijn ook steeds aangepast naar de nieuwste inzichten. Eerst konden we alleen de infecties achteraf berekenen, maar sinds de weersvoorspelling is ingebouwd, kunnen we ook vooraf voorspellen hoe groot de kans is op infecties.

Dit heeft ervoor gezorgd dat fruittelers niet meer op de kalender spuiten, maar nauwkeurig de modellen volgen om te bepalen of er bespuitingen moeten worden uitgevoerd. Maar ondanks al die modellen gaat het soms mis bij fruittelers. Ondanks de berekeningen en bespuitingen ontstaan er toch schurftaantastingen. Dit is een kostenpost voor de telers, want het fruit is dan onverkoopbaar. De consument wil immers een gave appel of peer.

Wat in al die jaren van ervaring in onze sector is blijven voortbestaan, is de onberekenbaarheid van de natuur. Het blijft lastig om die te vangen in modellen. De natuur is sterk en verandert mee met de omgeving. Wie denkt dat de natuur volledig in een model is te stoppen, heeft nog niet met of in de natuur gewerkt.

Het model zal zich steeds moeten aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid. Voor modellenbouwers betekent het vanzelfsprekend dat hun werk nooit echt klaar is.