Gezonde luchtwegen bij kalveren beginnen bij een sterke basis

Een goede luchtweggezondheid begint daarom al vanaf de geboorte. Met aandacht voor weerstand, voeding, huisvesting en hygiëne kan een melkveehouder veel problemen voorkomen. Luchtwegaandoeningen bij kalveren, ook wel Bovine Respiratory Disease (BRD) genoemd, ontstaan door een samenspel van ziekteverwekkers en omgevingsfactoren. Verschillende virussen en bacteriën kunnen een rol spelen, waaronder IBR, BVD, BRSV (pinkengriep), Mannheimia, influenza en Pasteurella.

Tocht alleen is zelden de oorzaak. Juist de combinatie van een verminderde weerstand, een hoge infectiedruk en een minder optimaal stalklimaat vergroot het risico op luchtwegproblemen. Een goede biestvoorziening, uitgebalanceerde voeding, voldoende ventilatie en een hygiënische leefomgeving vormen dan ook de belangrijkste uitgangspunten voor gezonde luchtwegen. Jongveespecialist Lieke Janssen benadrukt dat het belangrijk is om naar het totaalplaatje te kijken: de weerstand van het kalf en de infectiedruk op het bedrijf moeten met elkaar in balans zijn.

De gevolgen van een luchtweginfectie kunnen verder reiken dan de ziekteperiode zelf. Een ernstige longontsteking kan blijvende schade aan het longweefsel veroorzaken. Daardoor bestaat het risico dat een vaars haar genetische potentieel als melkkoe later niet volledig benut. Bovendien gaat ziekte vaak ten koste van de groei. Het kalf verbruikt energie om de infectie te bestrijden en neemt doorgaans minder voer op.

Vroegtijdige herkenning maakt het verschil

Kalveren laten niet altijd duidelijk merken dat ze ziek zijn. Juist daarom is dagelijkse observatie belangrijk. Wie zijn dieren goed kent en bewust de tijd neemt om ze te bekijken, kan veranderingen vaak in een vroeg stadium opmerken.

Let onder andere op:

• Een snotneus of vochtige neusuitvloeiing

• Hangende oren of een minder alerte houding

• Een afwijkende of versnelde ademhaling

• Minder activiteit en een verminderde eetlust

• Achterblijvende groei

Bij ernstigere luchtwegproblemen kunnen ook hoesten, koorts, afzonderingsgedrag en een pompende ademhaling optreden. Een kalf dat niet meer overeind komt om te drinken, heeft direct aandacht nodig. Volgens Janssen is het belangrijk om niet te wachten tot een kalf duidelijk begint te hoesten. Op dat moment kan het ziekteproces namelijk al verder gevorderd zijn. Regelmatig observeren helpt om eerder in te grijpen.

Twijfel: meet de temperatuur

Een verhoogde lichaamstemperatuur kan wijzen op een infectie. Meet daarom bij twijfel de temperatuur en overleg met de dierenarts over de juiste vervolgstappen en eventuele behandeling. Komen luchtwegproblemen op een bedrijf regelmatig terug? Dan is het verstandig om samen met de dierenarts te onderzoeken welke ziekteverwekkers een rol spelen. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van een longspoeling of quickscan. Met inzicht in de achterliggende oorzaak kunnen behandelingen en preventieve maatregelen gerichter worden ingezet.

Gezonde luchtwegen zijn geen resultaat van één maatregel. Juist de combinatie van een goede weerstand, beperkte infectiedruk, passende voeding, een optimaal stalklimaat en alert management bepaalt hoe weerbaar kalveren zijn. Door dagelijks aandacht te besteden aan de gezondheid van jongvee en signalen tijdig te herkennen, kunnen luchtwegproblemen zoveel mogelijk worden voorkomen of in een vroeg stadium worden aangepakt. Daarmee investeert de melkveehouder niet alleen in gezonde kalveren, maar ook in de ontwikkeling en productiviteit van de melkkoeien van morgen.

Meer weten over luchtweggezondheid bij kalveren?
Bespreek de situatie op het bedrijf met de jongveespecialist en dierenarts. Bekijk ook het webinar over luchtweggezondheid en ontdek hoe Kalvolac Power CAIR kan bijdragen aan de ondersteuning van gezonde luchtwegen.