Teler krijgt veel aangeboden in gewasbescherming

Brancheorganisatie Glastuinbouw Nederland en agrarisch onderzoekscentrum Vertify verzorgden voor telers, adviseurs en gewasbeschermingsspecialisten een programma met acht onderwerpen. Hierbij werden actuele onderzoeksresultaten gecombineerd met praktische toepassingen in de kas. We lichten drie onderwerpen uit.

De groene perzikluis is een grote kopzorg voor met name de paprikateelt in Nederland. Deze Myzus persicae heeft een mutatie ontwikkeld: een zeer resistente stam die nauwelijks gevoelig is voor gangbare, chemische bestrijdingsmiddelen. De nieuwe variant is min of meer resistent geworden, past zich snel aan, plant zich twee keer zo snel voort en is ook sneller gevleugeld. Daardoor gaat de verspreiding door de kas sneller.

Extra en preventieve inzet van biologische bestrijders is nu de gangbare aanpak. ‘Maar zijn er nog meer opties die in de pijplijn zitten? Daarvoor hebben we deze instapproef opengesteld’, licht gewasbeschermingsspecialist Jeanette Vriend van Glastuinbouw Nederland toe. ‘Naast biologische bestrijders zoeken we ook andere middelen die tijdens het seizoen iets doen aan de oplopende luisdruk.’

Het gaat vooral om biologische middelen die zijn te spuiten of te druppelen. In een kleine onderzoeksafdeling van Vertify bij het World Horti Center is eind februari een proefteelt pepers geplant om een reeks middelen te testen. Het gaat om Teppeki, Closer, Siltac, NeemAzal, Naturalis in combinatie met Heliosol en nog drie anoniem geteste middelen.

Sterk resistente variant
Koppert en Wageningen University & Research stelden in 2022 vast dat er een resistente stam van de groene perzikluis bestond. Toen is gekeken naar een goede aanpak. Extra schoon de teelt starten en vaker biobestrijders preventief inzetten is het gangbare advies geworden.

Na een paar weken werden twintig luizen losgelaten in de kas, waarna de test met de reeks middelen van start ging. Vriend: ‘De populatieontwikkeling van deze luis gaat razendsnel. Na drie weken zaten er al 2.500 in de kas. Dus als je niets doet, ben je echt weg.’

Na twee of drie curatieve behandelingen, afhankelijk van het middel, zijn er conclusies te trekken. ‘NeemAzal is het sterkste, Teppeki doet het ook goed. De anonieme objecten hadden vrijwel geen werking’, aldus Vriend. Telers zijn wel huiverig voor NeemAzal vanwege de gewasreactie hierop, nuanceert ze.

Gewasbescherming ligt onder een vergrootglas. Beleidsspecialist plantgezondheid Tom Prins van Glastuinbouw Nederland meldt dat telers op grote schaal aan de slag gaan met feromoonverwarring tegen Turkse mot. ‘In navolging van de gerberateelt vorig jaar is recent een proefontheffing verleend voor de vruchtgroententeelt. Telers kunnen nu werken met nieuwe middelen tegen de Turkse mot. Het gaat om maar liefst 900 hectare.’

De ontheffing is verleend vanuit het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030. ‘Zo kun je al vroeg nieuwe producten testen tegen de Turkse mot’, stelt Prins. Chrysotec van SEDQ en Chrysodeixis van HortiPro worden hiervoor ingezet. Deze worden onafhankelijk beoordeeld. Feromoonverwarring is een biologische bestrijdingsmethode op basis van lokstoffen die de volwassen motten moeten desoriënteren. ‘Bij voorkeur zetten de telers een proef op met een afdeling met verwarring en een zonder, zodat er een goede vergelijking van de resultaten mogelijk is. De ontheffing geldt voor twee jaar.’

Communicatie tussen Turkse motten verstoren
Deze methode werkt door hoge concentraties kunstmatige lokstoffen (feromonen) te verspreiden in de kassen. De mannelijke motten raken gedesoriënteerd en de communicatie tussen mannetjes en vrouwtjes wordt verstoord. Paring blijft uit en er worden geen eitjes gelegd.

Prins ging ook in op een dossier waarin de glastuinbouw momenteel in onzekerheid verkeert: ‘De sector wacht met smart op duidelijkheid over het gebruik van biociden’, stelt hij. Het betreft vooral desinfectiemiddelen die worden ingezet in het water- en irrigatiesysteem tegen schimmels, bacteriën en biofilm. Middelen als waterstofperoxide continu meedruppelen is door veel leveranciers jarenlang geadviseerd, maar is niet conform de toelating.

Koppert heeft een nieuw biologisch gewasbeschermingsmiddel ontwikkeld voor de bestrijding van meeldauw en andere schimmelziekten. Tijdens het evenement toont het bedrijf de resultaten in komkommer. Het product met de codenaam KC2404 wordt naar verwachting in het derde kwartaal toegelaten. Zodra de toelating zeker is, wordt ook de definitieve productnaam gelanceerd.

KC2404 is een breedwerkend biologisch fungicide dat uitgebreid is getest in komkommer, appel en druif. De basis is een lysaat van de eencellige amoebe Willaertia. Dit micro-organisme komt van nature voor in thermale bronnen in de omgeving van het Franse meer van Annecy. Volgens Koppert werkt het middel tegen een breed scala aan pathogenen. Denk daarbij aan echte meeldauw, bladvlekkenziekten zoals cladosporium, roestschimmels, omyceten zoals phytophthora en valse meeldauw.

Een belangrijk praktisch voordeel van het product is dat er geen maximale residulimiet (MRL) van toepassing is. Ook is er geen sprake van een veiligheidstermijn en herbetredingstijd.

KV2404 activeert afweermechanismen
Het nieuwe fungicide KC2404 werkt volgens Koppert zowel direct als indirect tegen schimmelziekten. Het remt de kieming van sporen, wat infectie voorkomt. Daarnaast activeert het bepaalde afweermechanismen in de genen van een plant, die het immuunsysteem versterken.

In de komkommerproef in de Vertify-onderzoekskas is de aantasting door meeldauw bij de onbehandelde planten ruim 40 procent. Bij het middel KC2404 gaat het om zo’n 12 procent. In combinatie met een hulpstof doet het middel het nog beter, vergelijkbaar met de chemische referentie. Een biologisch referentiemiddel zit op 20 procent aantasting, tijdens de meting half april. In komkommerproeven in 2024 werden vergelijkbare resultaten geboekt.

De leverancier van biologische gewasbescherming heeft toelatingen aangevraagd voor de bestrijding van meeldauw in komkommer, tomaat en aubergine. Net als voor de bestrijding van phytophthora in tomaat.