Amerikaanse landbouw boert achteruit onder president Trump

Dat blijkt uit een onderzoek van American Farm Bureau Federation (AFBF), de grootste boerenbelangenorganisatie van het land, met bijna 2 miljoen boerenleden. Het overgrote deel van de leden heeft op president Donald Trump gestemd, die door anderen juist verantwoordelijk wordt gehouden voor het starten van het conflict dat de prijsstijging heeft veroorzaakt.

Het onderzoek van AFBF is niet de eerste noodkreet van de Amerikaanse agrarische sector sinds Trump is aangetreden voor zijn tweede termijn. Eerder luidden ruim vijftig organisaties, waaronder de boerenbelangenorganisatie, de noodklok in een gezamenlijke brief aan het Amerikaans Congres. Daarin stelden zij dat ‘een alarmerend aantal boeren’ financieel in de problemen zit.

AFBF schrijft de moeilijkheden onder meer toe aan de gestegen productiekosten en lage opbrengsten van voornamelijk plantaardige producten. Hierdoor verkeren met name de akkerbouwbedrijven in zwaar weer.

Handelstarieven

Het opleggen van of dreigen met handelstarieven door de VS speelt ook mee. Sommige landen kopen bepaalde producten nu elders in. China heeft de grenzen voor soja en rundvlees nagenoeg gesloten.

‘Economisch gezien is de situatie momenteel zeer zwaar’, zegt de Nederlandse adviseur en onderzoeker Jochum Wiersma van University of Minnesota. ‘Na een topjaar in 2022 zijn de inkomens in 2024 en 2025 hard teruggelopen, waardoor boeren moeten interen op hun vermogen. De kosten voor diesel en ureum zijn met 25 procent gestegen door internationale spanningen, zoals die met Iran.’ Stikstofintensieve gewassen als mais worden daarom deels vervangen door gewassen als sojabonen.

Het onderzoek van AFBF is niet de eerste noodkreet van de Amerikaanse agrarische sector sinds president Trump in 2025 is begonnen aan zijn tweede termijn. Eind 2025 en aan het begin van dit jaar luidden ruim vijftig organisaties, waaronder AFBF, de noodklok in een gezamenlijke brief aan het Congres. Daarin stelden zij dat ‘een alarmerend aantal boeren financieel in de problemen zit’.  

Wiersma ziet dat de nood hoog is, vooral onder akkerbouwers. ‘De financiële stress is zo groot dat de vraag naar kredietbemiddeling op het hoogste niveau zit sinds de jaren tachtig.’ Kredietbemiddeling is in de VS een door de wet verplichte actie voor zowel boer als bank wanneer boeren hun kredietverplichtingen dreigen niet na te kunnen komen.

Ton van Arnhem, landbouwraad namens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in de VS, merkt deze tendens ook op. ’Leveranciers van materieel zoals trekkers zien dat boeren moeite hebben met hun kredieten en veel van hen moeten herfinancieren. Dat is een zorgwekkend signaal dat je nu ‘tussen de regels door’ begint te horen.’

Wat Van Arnhem daarbij opvalt, is dat de grote organisaties in het openbaar vaak zeggen dat het wel goed gaat. ‘Maar als je de boeren individueel spreekt, hoor je een ander verhaal: ‘Ik zit toch een beetje klem.’ Veel van deze boeren hebben op de huidige regeringspartij gestemd en zullen die niet snel publiekelijk afvallen.‘

Ook Wiersma ervaart dit sentiment tijdens voorlichtingsbijeenkomsten. ‘Wanneer je, net als in Nederland, boeren hoort klagen, dan valt het uiteindelijk nog wel mee. Maar wanneer zij stoppen met klagen en stil worden, dan weet je dat het menens is. In de akkerbouw knijpen ze hem behoorlijk.’

Waar boeren in de plantaardige sectoren het moeilijk hebben, zijn veehouders beter af. Bedrijfsleider Erik Hagedoorn uit de staat New Mexico woont en werkt al sinds 2007 in de VS en boert volop. Volgens de bedrijfsleider houdt een goede vleesprijs en een niet al te slechte melkprijs de sector op de been.

Goede vleesprijs

‘Omdat de veehouderij in Mexico problemen had, ging de grens dicht en werd minder geëxporteerd naar de VS. Mede daardoor is onze vleesprijs superhoog. We krijgen bijna 1.500 dollar voor een dagkalf’, vertelt Hagedoorn. ‘De melkveehouderij gaat ook weer de goede kant op en we hebben net een derde boerderij geopend in Texas die we huren met een optie tot koop.’

Toch heeft de onzekerheid in de wereld ertoe geleid dat ook Hagedoorn een van de boeren is die voercontracten ver van tevoren zeker heeft gesteld. ‘Wij hebben vorig jaar al veel zaken als soja en koolzaad vastgelegd qua voer. Nu zitten we met prijzen die soms wel 5 dollar onder de dagprijs liggen.’

De dieselprijzen zijn omhooggegaan, maar de andere inkomstenbron – de vleeskalveren – doet het volgens de veehouder erg goed. Het was een gok die in zijn geval uitstekend heeft uitgepakt. ‘Ik zie dat kleinere boeren dit vaker doen dan de heel grote bedrijven. We hebben een onafhankelijke voervertegenwoordiger die helpt bij het zoeken naar goede prijzen en het vastleggen van contracten.’

Steunpakket

Amerikaanse boerenorganisaties hebben de afgelopen maanden herhaaldelijk om steunmaatregelen gevraagd. Trump is hier niet doof voor. Hij heeft eerder al 12 miljard dollar uitgetrokken voor een steunpakket voor agrariërs die gedupeerd werden door het handelsconflict met China.

Volgens de Nederlandse landbouwattaché Mark Zonnenberg biedt dit steunpakket weinig soelaas. ‘Voor de sector die het hardst is geraakt, is het rond de 100 dollar per acre, voor de andere soms niets. Zelfs voor de sectoren die het meeste krijgen, is het een druppel op een gloeiende plaat.’

De werkelijke ondersteuning van boeren moet komen uit het geld dat is gereserveerd voor de nieuwe Farm Bill. Dit is de belangrijkste pijler onder de Amerikaanse voedsel- en landbouwpolitiek. De wet heeft een grote invloed op wat wordt verbouwd, hoe het wordt verbouwd en de betaalbaarheid van voedsel voor Amerikaanse consumenten.

De totstandkoming van de Farm Bill zit muurvast in het Congres, dat deze begroting moet goedkeuren, stelt Zonnenberg. ‘Hoewel er budgetten zijn gereserveerd in een overkoepelend pakket – de ‘One Big Beautiful Bill’ – is er geen overeenstemming over de invulling en besteding van geld dat voor de landbouwsector beschikbaar moet komen.’

Republikeinen en Democraten komen er volgens Zonnenberg onderling niet uit. ‘En zelfs binnen de landbouwcommissies wordt het steeds moeilijker om de hand naar de overkant uit te steken.’ Het probleem ligt bij het Huis en de Senaat, benadrukt de landbouwattaché. ‘De vertraging heeft te maken heeft met de algehele polarisatie binnen het Congres. Er wordt aan beide kanten flink gelobbyd, maar door de verharding is er bijna geen ruimte meer in het midden’.

Machineprijzen verlagen

Trump doet ook onorthodoxe suggesties om wat druk bij boeren weg te nemen. Zo wil hij fabrikanten van trekkers en landbouwmachines dwingen hun prijzen te verlagen. Door de milieurestricties te versoepelen, denkt hij dat de kosten voor de fabrikanten lager worden.

Hoewel veel agrarisch ondernemers de financiële pijn voelen, verwacht landbouwraad Van Arnhem dat ze loyaal blijven aan de Republikeinse Partij van Trump. ‘Het grootste politieke risico is niet dat zij op een andere partij gaan stemmen, maar dat zij bij verkiezingen thuisblijven. Dat kan bijdragen aan een kanteling van de machtsverhoudingen in Washington.’

Lees ook: ‘Snel stappen zetten tegen hoge kosten’

Volgens Zonnenberg is er een diep vertrouwen dat de Republikeinse Partij de situatie voor boeren uiteindelijk beter zal maken. ‘Ook als dat betekent dat het vertrouwen op de korte termijn op de proef wordt gesteld.’

Dat geloof in de Republikeinse politiek komt volgens Zonnenberg doordat veel agrarisch ondernemers zich identificeren met de partij. Ze zijn fervente aanhangers van een terugtredende overheid. In het verleden heeft de Republikeinse Partij voor hen hinderende regelgeving afgehouden en het zakendoen makkelijker gemaakt.

Ondanks alles lijken Amerikaanse boeren toch niet zo met de politieke beslommeringen in Washington bezig te zijn. ‘We praten hier niet veel over politiek’, laat veehouder Hagedoorn weten. ‘Er is een verschil van dag en nacht tussen wat ze in Nederland over Trump horen en wat hier in het nieuws is. In Nederland is het allemaal negatief, maar hier horen we er eigenlijk weinig van en gaat het leven gewoon door.’