Kamer wil onderzoek naar landaanwinning in Markermeer en Noordzee

Nieuws Politiek René Bouwmeester 08 apr 2026 om 10:30uur

Het kabinet moet onderzoek doen naar de mogelijkheden van landaanwinning in de kuststrook van de Noordzee en het Markermeer. Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Het nieuw verworven land kan vervolgens worden ingezet voor bijvoorbeeld natuur of stedenbouw.

Haven en Landal bungalow park op eiland in de Markerwadden. Boten en jachten liggen aan de steiger.

Twee moties van deze strekking zijn dinsdagmiddag aangenomen in de Tweede Kamer. De voorstellen zijn gezamenlijk gedaan door Pieter Grinwis (ChristenUnie), Peter de Groot (VVD) en Robert van Asten (D66) bij de behandeling van de Ontwerp-Nota Ruimte. Dit is de langetermijnvisie van het Rijk op de inrichting van Nederland tot 2050, met een doorkijk naar 2100. De drie politici stellen dat er in de Ontwerp-Nota Ruimte meer ruimteclaims staan dan dat er ruimte beschikbaar is. Dit rechtvaardigt volgens hen een studie naar de mogelijkheden.

In de Nota Ruimte staat nu nog dat kustuitbreiding vooralsnog niet wordt toegestaan, met als onderbouwing dat er geen onnodige druk op de zandvoorraad moet worden gelegd. ChristenUnie, VVD en D66 benadrukken dat 9 procent van het Nederlandse Noordzeegebied is aangewezen voor zandwinning en daarvan wordt per jaar 0,3 procent gebruikt voor de huidige kustsuppleties. Het bodemleven is na zes jaar hersteld van zandwinning.

• Lees ook: Docent civiele techniek: 'Nieuw land helpt boerengrond te ontzien'

De Kamer vraagt de regering daarom onafhankelijk onderzoek te doen naar de mogelijkheden en consequenties van landaanwinning in de kustzone, zoals voor een Derde Maasvlakte, een project als Delta21 en extra strand- en duinnatuur, en voor deze landaanwinning ruimte te laten in de Nota Ruimte,

De hoeveelheid aan ruimteclaims maakt het volgens Grinwis, De Groot en Van Asten ook noodzakelijk om te kijken naar het Markermeer/IJmeer. Dit gebied bevindt zich vlak voor de Metropoolregio Amsterdam, waar de vraag naar woningen groot is. De politici vragen de regering onafhankelijk onderzoek te doen naar de mogelijkheden en consequenties van ruimtelijke ontwikkelingen in dit gebied, zoals voor IJstad en uitbreiding van de Markerwadden (foto).

De Nota Ruimte wijst op het belang van de zoetwatervoorzieningscapaciteit van het IJsselmeer en het Markermeer. De drie politici stellen dat landaanwinning in het Markermeer of het IJmeer die waterbergingscapaciteit slechts beperkt zouden verminderen.

Grinwis heeft in het verleden al vaker aandacht gevraagd voor landaanwinning. Ook LTO Nederland heeft zich hiervoor uitgesproken.