Belgische sector niet klaar voor krulstaarten

Varkenshouder Piet Paesmans uit Wijer in Belgisch Limburg is een van de weinigen die het voortouw neemt bij het experimenteren met krulstaarten. Paesmans ervaart dat alles op en top moet zijn: voer, genetica, klimaat, hokinrichting en hokverrijking. 'Maar ook het mentaal welzijn van de varkens is belangrijk om met succes de krulstaarten eraan te kunnen houden.'

Een soort hotel met vier sterren creëren is een ideale basis, maar het gaat er ook om hoe je de gasten behandelt, stelt de varkenshouder. 'Ga je foeteren en stoempen, dan verdwijnt de ultieme beleving van alle comfort en luxe als sneeuw voor de zon en ontstaan frustraties en stress. Dat moet je ook bij je dieren zien te voorkomen.'

Toch blijft Paesmans de staarten bij zijn pasgeboren biggen couperen, op een manier met minimale impact. Zo knipt de varkenshouder ongeveer een derde deel van de staart eraf met een vlijmscherp tangetje. Dat klusje voert hij uit terwijl de biggen aan de uier melk drinken en met een zorgvuldig uitgekozen muziekje op de achtergrond. In een filmpje toont Paesmans dat de dieren er niets van merken en dat ze gewoon doorgaan met zogen.

Geen extra's

Stoppen met couperen is voor Paesmans zowel een financiële als een ethische kwestie. 'Voor vleesvarkens met een krulstaart wordt door geen enkele slachterij in België wat extra's betaald', vertelt hij.

'Bovendien is het risico groter, omdat bijterij altijd op de loer ligt. Hoe goed je het ook voor elkaar hebt, een paar procent van de varkensstaarten is altijd wat beschadigd en dat kan gedoe opleveren. Gaat het een keer goed mis, dan mogen slachtrijpe vleesvarkens niet op transport en volgt afkeur.'

Varkensvlees weggooien

Meerdere seminardeelnemers vroegen zich hardop af hoe het betere dierenwelzijn is te combineren met het eventueel nutteloos weggooien van varkensvlees. Deze discussie moet volgens hen eerst heel goed worden gevoerd, voordat het couperen van varkensstaarten in de Europese Unie wordt verboden.

Maar er gingen ook stemmen op dat de Belgische varkenshouderij niet zo in het defensief moet blijven. In Nederland zijn bijvoorbeeld alle varkenshouders kennis aan het opbouwen over hoe krulstaarten op hun bedrijven wel mogelijk zijn.

Een ander voorbeeld is Denemarken. Daar betalen varkenshouders collectief voor de meerkosten die zij maken om jaarlijks een steeds groter quotum varkens met lange staarten op de markt te brengen.

Stimulansen om sectorbreed met krulstaarten aan de slag te gaan, zijn er nog niet in België. Geen enkele partij in de varkensketen heeft tot nu toe het voortouw genomen. Alleen het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) heeft een scan met staartbijtrisico's opgesteld.