Gelderse akkerbouwer beperkt verliezen met N-mineraalmetingen

Aan de rand van de Veluwe, bij Uddel, runt Aart Versteeg (62) samen met zijn zoon Arend (30) een akkerbouwbedrijf van zo'n 70 hectare. Op het bedrijf op zandgrond, grotendeels pacht, telen ze zetmeelaardappelen, graan en suikerbieten.

Versteeg teelt al jaren met lage verliezen door scherp te kijken naar de stikstofbehoefte van het gewas en tijdens en na het teeltseizoen de balans op te maken met een monster. Dat lieten ook de stikstof(N)-mineraalmetingen zien die hij laat uitvoeren via het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer.

Akkerbouwgewassen telen in met nutriënten verontreinigde (NV)-gebieden vraagt om scherpte. De pachtprijzen stijgen hard, terwijl de opbrengsten niet in hetzelfde tempo meegroeien. Tegelijkertijd begrenst de maximale stikstofgift wat je van een perceel kunt halen. 'De ruimte om te sturen op opbrengst is beperkt, terwijl je het er het hele jaar van moet doen', vertelt Versteeg.

Volgens de Gelderse akkerbouwer werkt het beter om niet te redeneren vanuit een bemestingsnorm, maar vanuit een verliesnorm. 'Als je kunt laten zien dat de stikstof die je geeft netjes wordt opgenomen, dan doe je het goed. Dan kun je meer van het land halen, zonder stikstof te verliezen.'

Zijn nuchtere kijk is terug te zien in zijn bemestingskeuzes. 'Het is eigenlijk heel simpel. Bemesting begint bij weten wat mag en wat het gewas nodig heeft op welk moment', aldus Versteeg. Op zandgrond ligt de maximaal toegestane stikstofgift per hectare relatief laag. 'Daarom zoeken we naar aardappelrassen met een lage stikstofbehoefte.'

Uitrekenen op sigarendoosje

Versteeg stemt zijn bemesting af op de gewasbehoefte. Op de aardappelen brengt hij rundveedrijfmest; de trage, gelijkmatige werking van stikstof past bij het groeiverloop. Op graan bemest hij vanwege het korte groeiseizoen digestaat met een sleepslangbemester. De ondernemer houdt niet van ingewikkelde systemen om te plannen: 'Je moet het op een sigarendoosje kunnen uitrekenen.'

Bijsturen op bemesting doet Versteeg alleen als het nodig is, op basis van de bijbemestingsmonsters die hij tijdens de teelt laat nemen. Uit de N-mineraalmetingen bleek dat de minerale stikstof aan het einde van de teelt niet was achtergebleven.

Versteeg ziet het nut in van meten: het laat in tegenstelling tot rekentools echt zien wat in de bodem gebeurt. Tegelijkertijd werkt sturen op resultaat alleen als goede resultaten ook daadwerkelijk iets opleveren, vindt de akkerbouwer: 'Als metingen laten zien dat de verliezen laag zijn, moeten ondernemers daar ook ruimte en vertrouwen voor terugkrijgen.'