Waar valt vandaag de meeste energiewinst te behalen

Toch is dat beeld volgens Jan Pijnenburg, adviseur Energie bij DLV Advies, te somber. 'De markt is grillig en externe factoren heb je niet in de hand', geeft hij toe. 'Maar binnen het bedrijf is er wel degelijk te sturen. Juist door inzicht te krijgen in verbruik, pieken en timing ontstaat er ruimte om winst te behalen, zelfs met alles wat er van buitenaf gebeurt', zegt hij.

'Veel ondernemers zijn al heel bewust bezig met energie,' ziet Pijnenburg in de praktijk. 'Vrijwel iedereen weet dat een lamp vervangen of investeren in duurzame energie kosten bespaart. Toch merk ik in de praktijk dat op veel bedrijven een volledig beeld van het energieverbruik ontbreekt. Wanneer ontstaan de pieken? Welke installaties draaien tegelijk? En wat gebeurt er op momenten dat de energieprijs hoog is? Door het verbruiksprofiel goed in kaart te brengen, wordt vaak snel zichtbaar waar de knelpunten zitten. Onnodige kosten of problemen door overschrijding van het contract kunnen dan voorkomen worden.'

Inzicht als startpunt

'Zonder inzicht blijft het gissen', vervolgt de adviseur. 'Pas als je weet wanneer stroom wordt verbruikt en wanneer deze wordt opgewekt, kun je sturen. Dan zie je bijvoorbeeld dat installaties vooral draaien op momenten dat de stroom duur is, terwijl er op andere momenten eigen zonnestroom wordt teruggeleverd. Veel van onze klanten hebben geïnvesteerd in duurzame energie, maar benutten de opgewekte stroom niet altijd maximaal zelf. Dat is zonde, zeker met de huidige prijsverschillen en terugleververgoedingen.'

Efficiënt inzetten van energie bij piekmomenten

Door processen beter af te stemmen op momenten van eigen opwek, kan het zelfverbruik aanzienlijk stijgen. 'Denk aan bepaalde activiteiten verplaatsen, ventilatie slimmer instellen of het anders schakelen van installaties', licht Pijnenburg toe. 'Ook voor bedrijven zonder eigen opwek geldt dat er vaak mogelijkheden zijn om ingekochte stroom efficiënter in te zetten, bijvoorbeeld door pieken te verlagen of verbruik te verschuiven naar gunstigere momenten.'

Piekbelasting verlagen zonder het proces te raken

Een onderschatte kostenpost is piekbelasting. Naast de hoeveelheid energie die in totaal wordt gebruikt, gaat het om hoeveel vermogen op één moment wordt gevraagd. Door installaties anders te laten opstarten of pieken in de tijd te spreiden, daalt het benodigde aansluitvermogen of gecontracteerd vermogen. 'Dit soort aanpassingen hebben vaak geen enkele negatieve invloed op het productieproces', benadrukt de adviseur. 'Toch leveren ze direct structurele besparingen op omdat je het verbruik verplaatst naar momenten waarop de stroom goedkoper is.'

Stalklimaat: comfort voor het dier, rust in het energieverbruik

Een goed stalklimaat vraagt om balans tussen ventilatie, verwarming en isolatie. In de praktijk ziet Pijnenburg bijvoorbeeld regelmatig dat instellingen te scherp staan. 'Dan wordt er 's ochtends bijgestookt, terwijl het later op de dag alweer te warm is. Dat kost energie en levert het dier niets extra's op.' Door CO2, NH2, relatieve luchtvochtigheid, temperatuur en het dier beter op elkaar af te stemmen, ontstaat rust in de stal en in het energieverbruik.'

Blindstroom: onzichtbaar, maar voelbaar in de kosten

Blindstroom is voor veel ondernemers onbekend terrein, maar kan ongemerkt een flinke impact hebben op de energierekening. 'Zeker bij moderne installaties en motoren zien we dat hier kansen blijven liggen. Het is niet zichtbaar op het erf, maar wel op de factuur', benadrukt de adviseur.

Kleine stappen, blijvend effect

'Energiebesparing hoeft niet ingewikkeld te zijn. Natuurlijk draagt wind- of zonne-energie opwekken bij aan kostenbesparing. Ook een accu kan, mits goed ingezet, helpen om meer grip te krijgen op het gebruik van zelf opgewekte energie. Maar het draait lang niet altijd om grote investeringen. Het begint bij begrijpen wat er gebeurt op het bedrijf. Met inzicht, metingen en gerichte technische aanpassingen zijn besparingen mogelijk die jaar op jaar blijven doorwerken', zegt Pijnenburg.