EU-landbouwcommissaris Christophe Hansen wil opschorting tariefvrije importsuiker

'Ik zal een tijdelijke opschorting van het inward-processing-regime (IPR) voor suiker voorstellen om de druk op suikerproducenten te verlichten', laat Hansen weten op X, het vroegere Twitter. Dat deed hij in de marge van de Raad van Europese landbouwministers. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten dit voorstel van de landbouwcommissaris nog bespreken en eventueel aanpassen.

Hoewel een opschorting van het IPR voor suiker daarmee nog geen feit is, vormt dit wel een stap in de goede richting voor de Europese suikerindustrie, die al langer kritiek uit. Het systeem werd ooit in het leven geroepen om in jaren met weinig suiker ervoor te zorgen dat verwerkers over voldoende suiker beschikken. Nu lijkt dat systeem niet te functioneren vanwege de grote hoeveelheid aanwezige suiker in Europa.

Misbruik van IPR

Het IPR is een douaneregeling die bedrijven toestaat om grondstoffen van buiten de Europese Unie (EU), waaronder suiker, zonder invoerrechten en zonder volumebeperking te importeren, zolang deze worden verwerkt en vervolgens weer naar buiten de EU worden geëxporteerd. Het systeem is bedoeld als een efficiënt handelsmechanisme, maar in de praktijk zou er misbruik van worden gemaakt.

Volgens de sector komt goedkope importsuiker de EU binnen onder het IPR-regime en belandt deze uiteindelijk, direct of indirect, op de Europese markt. Daardoor vormt deze suiker een oneerlijke concurrent voor de binnenlandse productie. Europese bietentelers en suikerproducenten stellen dat de toegenomen import via het IPR-regime het bestaande overaanbod op een toch al zwakke markt verder heeft verergerd, met druk op de prijzen tot gevolg.

Volgens gegevens van de Europese Commissie bereikte de import van ruwe suiker onder het IPR 587.000 ton in 2024-2025. Dat is een stijging van 19 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Van dat volume kwam 95 procent uit Brazilië. De import van witte suiker bedroeg in dezelfde periode 155.000 ton, een stijging van 5 procent op jaarbasis. Brazilië was goed voor 43 procent van deze import, gevolgd door Marokko, Egypte en Oekraïne.

Stabilisatie suikermarkt

Tijdens gezamenlijke verkenningen tussen sectororganisaties, waaronder Cosun, en de Europese Commissie is gekeken welke Europese instrumenten kunnen bijdragen aan stabilisering van de suikermarkt. Daarbij stond het IPR centraal. Vanuit de sector is expliciet verzocht om de IPR-uitzondering voor suiker voorlopig op te schorten om zo weer ruimte te creëren voor een eerlijke en duurzame suikermarkt in Europa.

Europese suikerbietentelers hebben hun zorgen geuit over wat zij omschrijven als oneerlijke concurrentie, vooral nu de EU het handelsakkoord Mercosur met de Zuid-Amerikaanse landen heeft ondertekend dat een groter suikerquotum zou kunnen bevatten. Producenten zeggen dat de toegenomen import heeft bijgedragen aan een overschot aan aanbod dat de suikerprijzen van de EU tot het laagste niveau in minstens drie jaar heeft gebracht.

Toch zijn er ook tegengeluiden in de sector te horen. Industriegroepen waarschuwen dat het opschorten van het IPR-systeem EU-fabrikanten zal schaden. 'Het opschorten van verlichting voor binnenkomende verwerking zal de productiekosten voor EU-fabrikanten verhogen, hun internationale concurrentievermogen belemmeren en hun mogelijkheid om op de wereldmarkt te blijven bedreigen.'