Steeds meer exotische gewassen op Limburgse akkers

Een tropisch gewas als pinda's telen op de Noord-Limburgse zandgronden. Het klinkt als sciencefiction. Toch besloot Jules Bruynen (29) er vorig jaar mee te experimenteren. Hij runt samen met zijn vader en broer een akkerbouwbedrijf in Kessel. 'Daar telen we vooral de traditionele gewassen', vertelt hij.

'Maar ik ga ook graag een uitdaging aan', gaat de ondernemer verder. 'Toen ik online een filmpje zag van een Nederlandse hobbyboer die pinda's teelde, was mijn interesse gewekt. Met weinig inspanningen kwamen er toch pinda's aan de plant. Ik was benieuwd of mij dat ook zou lukken.'

Bruynen vond een bedrijf dat zaad voor pindaplanten kon leveren. Eind 2024 werd dat zaad geleverd. 'Op internet vond ik informatie over de teelt en collega-teler Timo Lenders hielp mij op weg. Omdat pindaplanten niet tegen vorst kunnen, kweekte ik de zaadjes eerst op in een kas in de buurt. In maart vorig jaar gingen circa zeshonderd perspotjes de kas in', licht de ondernemer toe.

De Limburger zette de planten na een maand in de vollegrond, in ruggen die hij afdekte met plastic. Dit om de bodem voldoende warm te houden en onkruid tegen te gaan. 'Vanaf de tweede week van mei begonnen de planten goed te groeien. Bemesten deed ik niet. Ik beregende af en toe wel.'

Drogen als uitdaging

In de eerste week van oktober kon de Kesselnaar de eerste pinda's oogsten. 'Pinda's groeien onder de grond, aan de uitlopers van de wortels. Ik heb de pinda's volledig met de hand geoogst. Dat kostte flink wat tijd. De grootste uitdaging was om de noten goed droog te krijgen. Ik heb van alles geprobeerd en ze zelfs thuis in de oven gestopt. Uiteindelijk mocht ik de oven van een bakkerij in de buurt gebruiken, dat werkte.'

Bruynen hield ruim 10 kilo aan verkoopbare pinda's over. Deze verpakte hij in zakjes van 225 gram. De aardnoten belandden in de schappen bij enkele boerderijwinkels en bij een winkel in Kessel. 'Ik heb hen gewoon benaderd met de vraag of ze dit product wilden verkopen. En het was een succes. Inmiddels zijn bijna alle zakjes verkocht.'

Rendabel was het experiment tot nu toe niet, geeft de ondernemer aan. Verre van dat. 'De zakjes pinda's zijn verkocht voor 3,95 euro per stuk, maar ik heb er flink verlies op gedraaid. Dat had ik ook ingecalculeerd voor het startjaar: ik wilde vooral helder krijgen of het telen van pinda's überhaupt mogelijk zou zijn op de zandgronden in Kessel. Dat blijkt dus het geval.'

De akkerbouwer gaat de teelt dit jaar opschalen en kijken hoe hij deze efficiënter kan inrichten. Bruynen onderzoekt onder meer of hij de pinda's kan oogsten met een klembandrooier en of er een machine is die de pinda's van het loof kan scheiden.

'Mijn doel is om de meeste werkzaamheden te automatiseren. Daarnaast wil ik de kwaliteit van het eindproduct naar een hoger plan tillen. Afgelopen jaar was een derde van de oogst niet verkoopbaar. Waarschijnlijk doordat de pinda's te laat werden gedroogd', aldus Bruynen.

Bruynen verwacht niet dat hij met de pindateelt een nieuwe goudmijn heeft aangeboord. Qua opbrengst en prijs kan de ondernemer volgens eigen zeggen nooit concurreren met het importproduct. 'Maar ik zie wel kansen om Limburgse pinda's in de markt te zetten als nicheproduct, als cadeauartikel en voor in kerstpakketten. Maar natuurlijk moet de teelt op termijn ook rendabel zijn.'

Klimaatverandering als kans

Enkele kilometers verderop, bij Tuinderij De Waog in Neer, wordt een ander exotisch product geteeld: olijven. Ondernemer Joep van de Bool plantte in mei vorig jaar ongeveer dertig boompjes op incourante hoeken van zijn percelen. 'Wij telen ruim veertig verschillende gewassen en zijn altijd bezig met nieuwe dingen', vertelt de ondernemer.

Zo begon Van de Bool in 2014 als een van de eersten met de teelt van zoete aardappelen. 'Iedereen verklaarde ons voor gek, maar inmiddels is dit ons grootste gewas. Daar heeft de klimaatverandering zeker aan bijgedragen. Je kunt dit ook zien als kans om nieuwe gewassen, die eerst niet pasten in het Limburgse klimaat, alsnog te gaan telen.'

Dat was ook een van de redenen waarom de teler vorig jaar aan de slag ging met olijfbomen. Twintig jaar geleden maakte Van de Bool al kennis met de teelt, tijdens zijn stage in Nieuw-Zeeland. 'Daar zag ik dat deze bomen prima tegen vorst kunnen. Toen ik vorig jaar hoorde dat ze in Oostenrijk al olijven teelden, was de tijd naar mijn idee rijp om er ook in Limburg mee te starten. Ik kocht daarop een aantal bomen in Portugal.'

Veel energie vergde de teelt tot nu toe niet, vertelt Van de Bool. 'Ik heb de boompjes niet bemest of geïrrigeerd. Desondanks groeien ze prima. Het is alleen afwachten wanneer ze dit jaar bloeien en of zich vruchten vormen. In principe kun je pas na een jaar of zes een volle oogst halen van een olijfboom. We moeten dus nog even geduld hebben.'