Wetsvoorstel grondgebondenheid stap verder: 'Ik denk dat deze wet er komt'

Kern van het wetsvoorstel is dat melkveehouders de mest van hun dieren grotendeels kwijt kunnen op hun eigen grond of bijvoorbeeld bij akkerbouwers in de buurt. Over deze zogenoemde grondgebondenheid wordt al jaren gesproken, maar dat heeft tot dusver nog niet geleid tot concreet ander beleid.

Holman en Grinwis presenteerden op 1 september een eerste versie van hun wetsvoorstel. Het concept heeft daarna ter consultatie gelegen, waarbij belanghebbenden op- en aanmerkingen konden geven. De indieners hebben hun voorstel op een aantal punten aangepast naar aanleiding van kritiek vanuit de landbouwsector.

Zo is de afstand waarbinnen veehouders hun mest moeten afzetten verdubbeld naar 50 kilometer. Het blijft mogelijk om mest af te voeren naar een verwerkingscentrale die verder weg ligt. Ook is de lijst met rustgewassen uitgebreid en is in sommige gebieden de graslandnorm (het aantal grootvee-eenheden per hectare) aangepast.

De kritiek dat deze wet voor een krimp van de veestapel zal zorgen, wijst Holman van de hand. Hij wijst erop dat een groep veehouders volgend jaar in de problemen komt doordat ze de mest niet kwijt kunnen. 'De veestapel zal met zo'n 15 procent krimpen, met of zonder deze wet. De vraag is alleen of je dat laat gebeuren door de willekeur van de markt met schaalvergroting tot gevolg, of dat je hier als overheid regie op voert.'

Per saldo verwacht Holman dat het gros van de veehouders zonder problemen aan deze wet kan voldoen. 'Er zal ook een deel zijn dat er wel moeite mee heeft, maar die hebben negen jaar de tijd.' Holman en Grinwis denken dat voor de transitie van het landelijk gebied 25 miljard euro nodig is. 'Dit voorstel gaat over meer dan mest en waterkwaliteit. Het gaat ook over koeien in de wei en leefbaarheid op het platteland, over stikstof en biodiversiteit.'

Open voor suggesties

Het wetsvoorstel is nu 'officieel aanhangig gemaakt' en naar de Raad van State gestuurd. Grinwis verwacht dat er gezien de complexiteit wel drie maanden overheen gaan voordat die met een advies komt over deze wet. Hij staat open voor aanpassingen en suggesties van de raad en de Tweede Kamer om het wetsvoorstel aan te passen.

Grinwis hoopt dat het wetsvoorstel dat hij samen met Holman heeft ingediend een onderwerp wordt in de kabinetsformatie. Zo niet, dan zoekt hij medestanders om de wet te helpen verdedigen in de Tweede Kamer. Holman neemt dinsdag afscheid van de Kamer.

De NSC-politicus verwacht dat de formerende partijen niet om het voorstel heen kunnen. 'Ik denk dat dit volgende week op de onderhandelingstafel ligt. Als je het hebt over een oplossing voor het stikstofprobleem en waar de landbouw heen moet, ontkom je er niet aan om deze discussie te voeren.'

Animo is aanwezig

Het animo bij andere Kamerleden om de wet te helpen verdedigen is aanwezig. Anne-Marijke Podt (D66) zegt dat haar partij in principe voorstander is van grondgebondenheid. Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) liet dinsdag weten zich bij de indieners te willen aansluiten, als de Raad van State een positief advies geeft. Eerder hebben CDA en VVD zich ook positief uitgelaten over grondgebondenheid.

Holman heeft er dan ook vertrouwen in dat uiteindelijk een meerderheid voor de wet stemt, die hij op zijn allerlaatste dag in de Tweede Kamer heeft gepresenteerd. 'Ik denk dat deze wet er komt.'