Druk op Wiersma om met stikstofplannen te komen loopt op

Volgens RTL Nieuws is er irritatie tussen ministers in de commissie over het uitblijven van resultaten. Betrokkenen zeggen tegen de nieuwssite dat dat komt door de opstelling van de minister die plannen zou 'blokkeren'.

Wiersma zelf zegt dat ze niet 'zonder meer' akkoord gaat met de stikstofplannen van haar collega-ministers in de speciale stikstofcommissie. Hoewel de landbouw het grootste aandeel heeft in de stikstofdepositie, zegt de minister tegen het ANP voor die sector op te willen komen. 'Anders ben ik als vakminister geen knip voor de neus waard.'

Koe niet normeren

Wiersma bestrijdt dat ze geen maatregelen durft te nemen. Wel wijst zij nadrukkelijk naar andere sectoren, zoals verkeer. 'Je kunt auto's gaan normeren. Maar als je een koe gaat normeren, ga ik daar wel voor liggen. Dat is een levend wezen, wel iets anders dan auto's of de industrie.'

Bij de instelling van de commissie eind januari sprak premier Dick Schoof de ambitie uit om binnen twee maanden met een pakket aan oplossingen te komen voor de stikstofcrisis. Dat bleek in maart niet haalbaar.

Tijdens een stikstofdebat afgelopen woensdag zei Wiersma dat 'contouren' van maatregelen in april worden verwacht. De commissie ligt volgens haar op koers om snel met maatregelen te komen. Maar er moet nog 'politieke weging' plaatsvinden. Op de achtergrond spelen ook de budgetonderhandelingen tussen de coalitiepartijen over de voorjaarsnota. Voor de financiering van stikstofmaatregelen is de minister afhankelijk van de uitkomst daarvan.

Woensdag ging de minister ook in op de kritiek in de media dat ze 'koppig' zou zijn. Ze noemde die kwalificatie een vorm van seksisme . 'Bij een man zou deze eigenschap vastberaden worden genoemd. Ik wil de doelen behalen met behoud van de land- en tuinbouw en daar ben ik vastberaden in.'

Complex traject onder hoge druk

De beschuldiging dat ze de in de ministeriële commissie op de 'rem zou trappen' verwerpt Wiersma ook. Ze sprak van een 'complex traject' dat zich onder 'hoge druk' afspeelt. 'Er wordt op het ministerie enorm gas gegeven om stukken aan te leveren om te zorgen dat Nederland van het slot gaat.'

De minister erkent dat de landbouwsector haar 'lief is', maar dat ze best bereid is om 'te bewegen' bij het oplossen van de stikstofcrisis. 'Als we van boeren vragen om over een sloot van 10 meter te springen, dan weten we dat ze dat niet gaan halen. Ik vind dat geen recht doen aan ondernemers die niets verkeerd hebben gedaan.' De bewindsvrouw heeft meermaals aangeven dat een gedwongen krimp van de veestapel of verplichte opkoop van bedrijven voor haar 'een persoonlijke rode lijn' is.

Vier sporen

De plannen waarop de ministeriële commissie aan het broeden is, verlopen langs vier sporen. Het eerste spoor is verkennen wat mogelijk is in de vergunningverlening. Hieronder valt ook het voorstel voor verhoging van de rekenkundige ondergrens naar 1 mol per hectare per jaar. Dat voorstel ligt momenteel voor advies bij de Raad van State. De uitkomst daarvan is nog ongewis, maar woensdag bleek dat maar weinig partijen een positieve uitkomst verwachten.

Het tweede spoor moet zorgen voor een geborgde stikstofreductie en natuurherstel. In spoor drie worden de gevolgen van de recente uitspraak over intern salderen in kaart gebracht. Het vierde spoor mikt op inzet richting Brussel en EU-wetgeving.

Focus op reductie

VVD en NSC vragen de minister eerst en vooral te focussen op het tweede spoor van emissiereductie. Anders achten deze partijen de wens uit spoor één, de vergunningverlening heropstarten, onhaalbaar. De twee coalitiepartijen rekenen erop dat het kabinet straks met een stevig pakket maatregelen komt om de emissie van stikstof te reduceren.

VVD'er Thom van Campen uitte zijn zorgen over de oplopende schade aan de economie die de stikstofcrisis veroorzaakt. Hij wees op de Eindhovense brainportregio die niet kan uitbreiden, het achterblijven van de woningbouw. Hij riep de minister op om voor de te nemen reductiemaatregelen een stevige 'claim' neer te leggen bij de onderhandelingen over de voorjaarsnota. 'De ruimte voor een andere politiek koers is bijna verdwenen. De reservetijd die we hadden is al ingelopen.'

Caroline van der Plas (BBB) steunt de minister in haar koers om eerst de wetgeving te veranderen. Ze riep haar coalitiegenoten op hun 'partijpolitiek van zich af te schudden' en niet steeds eigen punten te willen 'scoren'. 'Dien geen vertragende moties in', zei ze richting VVD en NSC. 'Maar zo werkt het blijkbaar niet in Den Haag.'

Rad voor ogen

Oppositiepartijen zitten de minister ook dicht op de huid. 'PAS-melders legaliseren zonder dat andere boeren stoppen is de boeren een rad voor de ogen draaien', zei Laura Bromet (GroenLinks-PvdA). 'Het kabinet staat een jaar stil voor het met oplossingen komt en ondertussen wachten de PAS-melders nog steeds op legalisatie', aldus Anne-Marijke Podt (D66).

Dat ze helemaal niet van zins zou zijn om mee te werken aan krimpscenario's ontkent Wiersma. Ze verwijst daarbij naar het hoofdlijnenakkoord waarin afspraken zijn gemaakt over een nieuwe brede opkoopregeling. Dat voorstel wordt eind dit jaar verwacht. Ook werkt de minister op verzoek van de Tweede Kamer aan een tijdelijke extensiveringsregeling voor de melkveehouderij.

Onteigening maakt geen deel uit van Wiersma's plannen. 'Ik wil geen angst zaaien. Wel zullen ondernemers voor moeilijke keuzes komen te staan of ze doorgaan met hun bedrijf. Maar die keuze laat ik aan de boer zelf.'