Druppelirrigatie+zorgt+voor+meer+tonnen
Reportage
© Marianne de Rooij

Druppelirrigatie zorgt voor meer tonnen

Bij akkerbouwer Rob Meeuwissen in Gastel draaien de beregeningshaspels op volle toeren. Hij teelt aardappelen op 88 hectare zandgrond. Daarnaast doet hij een proef met druppelirrigatie. Dat levert duidelijk meer tonnen op.

Akkerbouwer Rob Meeuwissen uit Gastel heeft op het eerste gezicht een overzichtelijk bouwplan: ruwweg de helft aardappelen en de helft mais plus nog enkele percelen wintergerst en suikerbieten. Maar het is minder overzichtelijk dan het lijkt. Want veel aardappelpercelen liggen bij rundveehouders in de wijde omtrek.

'Het draait om de aardappelen', zegt Meeuwissen. Hij teelt de fritesrassen Ivory Russet voor Lamb Weston/Meijer en Fontane voor Agristo. Bovendien teelt hij 5 hectare pootgoed voor eigen gebruik.

Ruilen

De meeste aardappelpercelen ruilt de ondernemers met rundveehouders. Hij merkt dat bij rundveehouders de interesse groeit in ruilland. In ruil voor een perceel van bijvoorbeeld 5 hectare voor aardappelen bij de rundveehouder teelt de akkerbouwer voor die veehouder 5 hectare mais op zijn eigen bedrijf. De veehouder kan daarop zijn mest kwijt, hij heeft er geen werk aan en hij doet op een makkelijke manier aan graslandvernieuwing.

Geef mij maar droge jaren voor aardappelen: minder kilo's en meer euro's

Rob Meeuwissen, akkerbouwer in Gastel

Het voordeel voor Meeuwissen is dat hij elke keer op nieuwe grond aardappelen teelt. Hij is enthousiast over de samenwerking. 'Op die manier kun je elkaar helpen. Samenwerken kan veel meer.'

Heen en weer rijden

Het ruilland ligt op veel plekken, dichtbij maar ook verder weg, tot op 15 kilometer afstand. Het vraagt wel extra tijd, onder andere voor het heen en weer rijden met de regenhaspels en voor het verzetten ervan. 'In 2018 hebben de trekkers vijfhonderd uur extra gelopen voor het op en neer rijden met de haspels. Dat was op den duur niet leuk meer.'

De akkerbouwer heeft zelf vier haspels met vier losse pompen. Als de nood hoog is, kan hij bovendien gebruikmaken van haspels van veehouders in de buurt. Drie van zijn vier pompen zijn geluidsarm. Dat is nodig om overlast voor omwonenden te minimaliseren, legt hij uit. Mede daarom gebruikt hij er geen trekkers voor. De ene pomp die niet geluidsarm is, zet hij alleen in als de nood hoog is.

De akkerbouwer heeft vier haspels met losse pompen.
De akkerbouwer heeft vier haspels met losse pompen. © Peter van Houweling

Rampen

Ondanks de vele overuren voor het beregenen heeft de ondernemer liever droge dan natte jaren. 'Geef mij maar droge jaren: minder kilo's en meer euro's. In de landbouw moeten we het van de rampen hebben. Geen ramp is pas een ramp. In 2016 waren de aardappelen duur. Toen zaten wij slecht en hadden anderen geluk. Het zij zo.'

Meeuwissen doet met Delphy voor het vierde jaar een proef met druppelirrigatie. Hij doet dit onder andere om burgers te laten zien dat akkerbouwers duurzaam bezig willen zijn door water efficiënt te gebruiken. Hij vindt het ook een voordeel dat er veel minder water verdampt dan met een haspel.

Stroom en water

Druppelirrigatie kan niet overal. Bij een te hoog ijzergehalte van het water raken de irrigatieslangen verstopt. Er moet ook stroom beschikbaar zijn op korte afstand en een waterbron. Op veel ruilpercelen is geen water of geen stroom beschikbaar. Er zijn units met zonnepanelen, maar die zijn duurder.

Meeuwissen kiest voor druppelirrigatie vooral percelen uit die niet recht zijn of die grenzen aan buren die hinder kunnen hebben van het water of het geluid van de pomp.

Effectiever toedienen

Dit jaar ligt er op 3 hectare druppelirrigatie. Een bedrijf legt voor de akkerbouwer gelijk na het poten en aanaarden de druppelslangen tussen elke twee ruggen, op 1,5 meter. Per saldo geeft hij niet minder water, maar het water wordt wel veel effectiever toegediend, elke dag een beetje, afhankelijk van de gewasverdamping. Bijvoorbeeld op hete dagen krijgt het gewas dagelijks 6 millimeter.

Na het doodspuiten en voorafgaand aan het rooien worden de slangen uit het gewas gehaald. Het leggen van de slangen en het verwijderen ervan kost enkele uren per hectare. Meeuwissen noemt dat als nadeel van druppelirrigatie. Bovendien geeft druppelirrigatie meer rompslomp, het is een stuk duurder dan een haspel en de slangen zijn al na drie of vier jaar versleten.

Voordelen

Daartegenover staan duidelijke voordelen. Er gaat veel minder water verloren door verdamping en het kost veel minder diesel. Bovendien heeft wind geen enkele invloed en is het risico van diefstal kleiner, omdat het systeem geen duur metaal bevat. Een duidelijk voordeel is de meeropbrengst. Uit een proefrooiing in 2018 bleek dat het geïrrigeerde proefperceel omgerekend 10 ton aardappelen meer per hectare opbracht dan beregende percelen.

Toch verwacht Meeuwissen niet dat veel akkerbouwers zullen overschakelen op druppelirrigatie, alleen voor percelen die niet recht zijn of aan huizen grenzen, en voor kapitaalintensieve teelten, zoals bloembollen en pootaardappelen, en voor teelten die meerdere jaren op een perceel staan, zoals asperges of fruit.

Druppelirrigatie op perceel.
Druppelirrigatie op perceel. © Peter van Houweling

Optimaal water geven
Akkerbouwer Rob Meeuwissen uit Gastel doet voor het vierde jaar een proef met druppelirrigatie in aardappelen. Bert Aasman van Delphy coördineert de proeven. De eerste drie jaar was de proef gericht op het effect van water geven. Per saldo gaat er niet minder water naar het gewas dan bij beregening met een kanon, zo blijkt. Maar er gaat veel minder verloren omdat de invloed van zon en wind minimaal is. Bovendien is de watertoevoer op elk moment traploos via een app te regelen, afhankelijk van de hoeveelheid verdamping. Het gewas krijgt niet in één keer een koude douche van bijvoorbeeld 30 millimeter, maar dagelijks bijvoorbeeld 5 millimeter op de bodem. Dat geeft het gewas minder stress en het heeft altijd voldoende water, als het nodig is. Vorig jaar gaf dit een meeropbrengst van zo'n 10 ton per hectare. Bovendien is sjouwen met haspels niet meer nodig. Dit jaar vinden ook proeven plaats met het toedienen van meststoffen. Deze worden 'on demand' gegeven.

Bekijk meer over:

Weer

  • Dinsdag
    21° / 12°
    20 %
  • Woensdag
    22° / 11°
    20 %
  • Donderdag
    24° / 11°
    10 %
Meer weer