Effici%C3%ABnte+bouw+met+oog+voor+landschap
Reportage
© Het Hoge Noorden

Efficiënte bouw met oog voor landschap

De schrik was groot in oktober 2017 na een grote brand op het akkerbouwbedrijf van de familie Vogels in Firdgum. Er was vanwege de teelt van pootaardappelen geen tijd te verliezen. 'We moesten snel schakelen', zegt Leo Vogels.

Maatschap Vogels in Firdgum bouwde na de brand met efficiëntie en architectuur een bewaarloods die past in de omgeving. De aanblik van het akkerbouwbedrijf van de familie Vogels onderging door de nieuwbouw een metamorfose.

Niets doet meer herinneren aan de brand. Ten noorden van Firdgum vlak bij de zeedijk vormt de stijlvolle antracietzwarte nieuwe bewaarloods een plaatje in het vlakke open Friese landschap. Dat komt ook door de dalingsgraad van de aan de bewaring gekoppelde, eveneens antracietzwarte, opslagloods voor trekkers en materieel.

De punt van het antracietkleurige dak van de originele boerderij torent weer boven de bewaring uit. Het vormt een bijzondere eenheid. 'Ik had meteen voor ogen wat het kon worden, één kleur, een passende vorm. Dat antracietzwarte past uitstekend bij de typerende grijze luchten boven de zeedijk', vertelt Leo Vogels. 'Bij guur weer wordt de loods voor je gevoel in de grijszwarte luchten boven het Wad opgenomen.

De bouw is gericht tijdswinst bij verwerking, bewaring en aflevering van pootaardappelen

Akkerbouwer Leo Vogels

Alles weg

'Brand maakt veel kapot, alles wat mijn ouders hadden opgebouwd in tientallen jaren, was weg. Er lag een enorme uitdaging. Daarbij voelde ik ook een duidelijke verantwoordelijkheid voor de kenmerkende omgeving. Dat was de reden om J.O.N.G. architecten mee te laten denken over de nieuwbouw.De architecten hadden eerder de woningen van mijn vrouw Willeke en mij en die van mijn ouders naar wens gerenoveerd', motiveert Leo Vogels.

6 oktober 2017 staat in het geheugen van de familie Vogels gegrift, de totale aardappeloogst ging in vlammen op. De bewaarloods, het afdak voor het wagenpark en delen van de boerderijwoning gingen verloren, mede door een tekort aan bluswater. De verzekeringsmensen stonden 's ochtends om 5.00 uur al bij de brand om zich te vergewissen van de ernstige situatie.

Snel schakelen

'We moesten meerdere keren snel schakelen en hadden geen tijd te verliezen.', legt Leo Vogels uit. 'We zaten heel snel met de betrokkenen rond de tafel: DLV, de architect en de landschapsarchitect Greet Bierema.'

Het totale oppervlak werd na overleg met architect Jelle de Jong een bewaarloods inclusief stalling van 3.500 vierkante meters, vooral voor bewaring van poters, en een klein deel voor consumptieaardappelen en uien.

Er is een passende ruimte voor 4.500 kuubskisten gecreëerd. Er zijn twee cellen gemaakt om 1.000 kisten met uien in op te slaan. Deze hebben meer ventilatiecapaciteit en aangepaste luikafmetingen.

Veel natuurlijk daglicht

De grote glazen overheaddeuren aan weerszijden van het gebouw zorgen samen met de lichtstraat in de nok voor veel natuurlijk daglicht in de gangpaden en sorteerruimtes. De restwarmte van de koeling wordt gebruikt voor de vloerverwarming. 'Als je hier in de wintermaanden werkt, zijn dat veel betere omstandigheden dan in een koele, donkere loods. Nu is het er warm en licht.'

Leo Vogels in de het gangpad dat baadt in het natuurlijke licht. 


 









.
Leo Vogels in de het gangpad dat baadt in het natuurlijke licht. . © Het Hoge Noorden

December rondde Bouwbedrijf Jelle Bruinsma uit Harlingen de bouw af. Het gebouw lijkt vanbinnen veel hoger dan het van buiten oogt, maar dat is gezichtsbedrog. 'De bewaarloods heeft simpele vormen en is efficiënt. De bouw is gericht op tijdswinst bij verwerking, bewaring en aflevering van de pootaardappelen', legt Leo Vogels uit.

Honderd jaar familiebedrijf
De overgrootvader van Leo Vogels, Albert Rienks, vestigde zich honderd jaar geleden vestigde in Firdgum. Albert Rienks kwam destijds vanuit Anjum. Zijn dochter Hannie trouwde met Leo Vogels, de grootvader van de huidige Leo, en nam het bedrijf over. Leo senior zijn zoon Emile en kleinzoons Leo en Pieter Vogels zetten het bedrijf voort.


De bewaarschuur komt dit jaar al behoorlijk vol, verwacht Leo Vogels. Akkerbouwbedrijf Vogels nam het bedrijf van een buurman over. Daardoor breidde maatschap Vogels uit naar 260 hectare, waarvan 100 hectare voor pootaardappelteelt.

Totaalplaatje

'Binnen de maatschap met mijn vader, moeder en een broer, doe ik de coördinatie en geef leiding, zodat je centraal overzicht houdt. Natuurlijk zit ik ook op de rooier of de plantmachine, maar ik houd vooral het totaalplaatje in de gaten', geeft de akkerbouwer aan.

In de originele boerderij, de woning van Leo Vogels, valt de grote ontvangstruimte op. 'Dat is ook bestemd voor groepsontvangst. Dat was iets wat wij graag wilden en is gericht op het maatschappelijke draagvlak en het open karakter van het bedrijf', legt Vogels uit. Zelf woont hij op deze locatie met echtgenote Willeke en de kinderen Geerte en Griet-Anne.

Bekijk meer over:

Weer

  • Dinsdag
    15° / 10°
    70 %
  • Woensdag
    17° / 5°
    20 %
  • Donderdag
    18° / 11°
    60 %
Meer weer