Beter+Leven%2Dkalkoen+steeds+beter+verkrijgbaar
Reportage
© Guus Queisen

Beter Leven-kalkoen steeds beter verkrijgbaar

Nederland telt slechts 28 kalkoenbedrijven met in totaal 635.853 dieren. Maatschap Jenniskens in Ysselsteyn is een daarvan. Sinds twee jaar levert zij een deel van haar kalkoenen af met één ster van het Beter Leven-kenmerk.

De Nederlandse kalkoenvleesconsumptie blijft met ruim 1 kilo per hoofd van de bevolking per jaar achter ten opzichte van de Duitse consument, die jaarlijks 6 kilo verorbert. De Coöperatieve Vereniging ter Bevordering van Afzet van Vleeskalkoenen (BAV) probeert de consumptie te verhogen naar 2 kilo. Dan zouden alle Nederlandse kalkoenen in ons land worden geconsumeerd.

Daartoe is de BAV onder de naam 'de Slanke Bourgondiër' een marketingcampagne gestart. De vereniging wijst de consument op de voordelen van dit magere en hoogwaardige vlees en via internet kunnen consumenten vlees bestellen om dit eens per maand bij diverse kalkoenhouders af te halen.

Vader

Een van die bedrijven is maatschap Jenniskens in Ysselsteyn. Op de huidige locatie, pal aan de Middenpeelweg, begon de vader van Twan Jenniskens 52 jaar geleden een bedrijf met vleesvarkens, vleeskuikens en niet veel later ook kalkoenen. Toen zijn twee zoons interesse toonden in het bedrijf, kocht hij een naburige tweede en derde locatie aan voor de combinatie kalkoenen en vleesvarkens.

Beter Leven-kalkoenen hebben een prima leven, maar de gangbare kalkoenen ook

Twan Jenniskens, kalkoenhouder in Ysselsteyn

Twan Jenniskens breidde nog verder uit met de aankoop van een varkenslocatie. Enkele jaren geleden nam hij de locatie van zijn broer over om vervolgens de varkenstak af te stoten en zich volledig op kalkoenen toe te leggen.

Drie locaties

De ondernemer heeft de kalkoenen nu verdeeld over drie locaties. Op één locatie vindt de kuikenopfok plaats. Met zes weken verhuizen de 23.000 dieren naar een van de twee andere locaties. 'In zijn geheel naar één locatie is hygiënischer, efficiënter en resulteert uiteindelijk in betere resultaten.'

Met zestien weken gaan de hennen naar de slacht en de hanen volgen met 21 weken. Al ruim vijftien jaar zet Jenniskens de kalkoenen in Duitsland af. 'Duitsers consumeren meer kalkoenvlees dan Nederlanders. Verder betalen ze een hogere prijs.'

Frankrijk

Sinds twee jaar levert Jenniskens, samen met collega Dion Cobben uit Moorveld, een deel van zijn kalkoenen met één ster van het Beter Leven-kenmerk van de Dierenbescherming. 'Aanleiding voor het Beter Leven-concept bij kalkoenen was een besluit van Albert Heijn om al het kalkoenvlees voortaan uit Frankrijk te halen.'

Pluimveeslachterij Esbro, onderdeel van Wiesenhof, pakte dit in 2016 op en smeedde samen met Jumbo het plan om Nederlands kalkoenvlees onder het Beter Leven-keurmerk in de markt te zetten. De BAV steunt dit initiatief. Inmiddels hebben Aldi en de supermarktketens die participeren in de gezamenlijke inkooporganisatie Superunie, zich ook bij dit initiatief aangesloten.

Jenniskens: 'Om het jaar rond aan al deze Nederlandse afnemers het Beter Leven-vlees te kunnen leveren, hebben zich begin dit jaar nog vijf kalkoenhouders bij dit initiatief aangesloten.'

Leefomstandigheden

Van elke ronde van 23.000 kalkoenen brengt Jenniskens 10.000 dieren, verdeeld over twee stallen, slachtrijp volgens het Beter Leven-concept. De overige 13.000 dieren groeien gangbaar op tot het slachtrijpgewicht. 'Die gangbare kalkoenen hebben het ook goed, alleen de Beter Leven-dieren beschikken over nog betere leefomstandigheden.'

Elke ronde bestaat uit 23.000 dieren.
Elke ronde bestaat uit 23.000 dieren. © Johan Wissink

Een andere verplichting is dat de Beter Leven-kalkoen van het traaggroeiend ras Caringa Cartier moet zijn. Verder mag bij de gangbare hanen op het eind van de ronde maximaal 58 kilo per vierkante meter levend eindgewicht in de stal lopen. Dit betekent 2,8 kalkoenen per vierkante meter. In de Beter Leven-stal mogen maximaal 36 kilo per vierkante meter aan hennen lopen en 40 kilo per vierkante meter aan hanen. Dat zijn circa 2,2 hanen per vierkante meter.

Gewichtstoename

Er zijn ook verschillen in gewichtstoename. Een gangbare haan neemt gemiddeld 150 gram per dag in gewicht toe. Een Beter Leven-haan mag maximaal 130 gram per dag groeien. Uiteindelijk weegt een gangbare haan van 21 weken circa 21 kilo en is daarmee circa 3 kilo lichter.

Verder moet er voldoende daglicht in de stal komen en als afleidingsmateriaal dienen er strobalen te liggen. De dieren moeten ook over een overdekte uitloop beschikken. 'Vier van mijn stallen waren al voorzien van deze uitloop. Een bewuste keuze destijds: een kalkoen beschikt graag over veel openlucht. Bovendien is dit goed voor de gezondheid.'

Toeslag

Dit jaar moet Jenniskens de stallen nog voorzien van lichtdoorlatende platen. Het voldoen aan alle Beter Leven-regels zadelt hem op met een lagere kilo-opbrengst per vierkante meter en een hogere kostprijs. Een Beter Leven-toeslag per kilo vlees compenseert dit. 'Uiteindelijk realiseren we zo een hoger saldo.'

Forse teruggang kalkoenhouderij
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telde Nederland in 2000 nog 121 kalkoenbedrijven met in totaal 1.544.000 dieren (gemiddeld 12.700 dieren per bedrijf ). In 2018 is dit gedaald naar 28 bedrijven met in totaal 635.853 dieren (gemiddeld 22.709 dieren per bedrijf). Met veertien bedrijven neemt Limburg de helft voor zijn rekening. Deze provincie herbergt met 354.349 kalkoenen 55 procent van de dieren. Noord-Brabant volgt met zeven bedrijven met in totaal 156.115 dieren. In Gelderland zijn drie kalkoenhouders actief met in totaal 71.527 dieren. De provincies Drenthe, Overijssel, Flevoland en Groningen herbergen alle slechts één kalkoenbedrijf. 'Naast stoppers zijn veel kalkoenhouders omgeschakeld naar vleeskuikens vanwege de betere marges. Ik blijf kalkoenboer. Een kalkoen is een levendig en gevoelig dier. Zeker wat betreft diergezondheid vraagt het iedere dag aandacht en specifiek vakmanschap', zegt Twan Jenniskens.
Een kalkoen is een levendig dier.
Een kalkoen is een levendig dier. © Johan Wissink

Bekijk meer over:

Weer

  • Zondag
    23° / 15°
    10 %
  • Maandag
    26° / 14°
    10 %
  • Dinsdag
    30° / 15°
    10 %
Meer weer