Mastitis behandelen met immuuncellen

Herman de Boer is boerenzoon en hoogleraar Biochemie aan de universiteit Leiden. Hij ontwikkelt een behandeling om uieronsteking bij koeien aan te pakken zonder inzet van antibiotica. Dat schrijft het Reformatorisch Dagblad.

Hij ontwikkelde een methode waarbij uit een kleine hoeveelheid bloed voldoende immuuncellen worden gehaald, die vervolgens in een ontstoken kwartier kunnen worden gebracht. De koe gebruikt dus diereigen cellen die specifiek tegen de betreffende besmetting werken. In het laboratorium heeft de wetenschapper aangetoond dat de immuuncellen de ontsteking veroorzakende bacteriën doden.

Afweersysteem

De Boer: 'Met boeren sprak ik vaak over mastitis. Vrijwel alle melkveehouders realiseren zich dat er te veel antibiotica worden gebruikt. Ze willen er wel van af, maar weten niet hoe.'
Door de gesprekken raakte hij er steeds meer van overtuigd dat er mogelijkheden lagen in het inzetten van het afweersysteem van de koe zelf.

Probleem daarbij is de letterlijke barrière tussen het uierweefsel en de rest van het koeienlijf. 'Koeien zijn sterke dieren. Kijk maar eens hoe een koe blijft staan tijdens een keizersnede. Ook het afweersysteem van koeien is zeer sterk. De vele afweercellen die bij een infectie elders in het lichaam worden aangemaakt, kunnen echter moeilijk via de bloedbaan in de uier komen. Dat neemt wel een week in beslag. De bacteriën, die zich eens per dertig minuten in aantal verdubbelen, hebben dan al een enorme voorsprong', doceert de hoogleraar.

Klinische infectie

De infectie blijft daardoor bestaan, afweercellen en infectie voeren wisselend de boventoon. 'Zo blijft de infectie subklinisch bestaan. Daarbij is er een verhoogde kans dat er ineens een klinische infectie ontstaat. Als dat gebeurt, is de boer nóg verder van huis. Hij moet dan met antibiotica aan de slag, met een groot risico op weefselschade en een verminderde melkproductie.'

De Boer wil de behandeling via zijn bedrijf Mastivax op de markt brengen. Doordat gebruik wordt gemaakt van lichaamseigen stoffen, zijn er geen ingewikkelde registratieprocedures vereist. 'Het gaat niet om een geneesmiddel maar om een behandelmethode', stelt de biochemicus.

Toch moeten veehouders nog wel enkele jaren geduld hebben voor ze over de methode kunnen beschikken, schat De Boer. 'Eerst moet nog blijken hoe snel infecties aangepakt kunnen worden en hoeveel behandelingen er nodig zijn.'