‘Boter op je hoofd’

Column Melkvee Jos Verstraten 14 okt 2026 om 10:17uur

Ik moest aan dit gezegde denken, nadat PRO vorige week dreigde de steun in te trekken voor de Wet bijmengverplichting groen gas (waar LTO trouwens ook op tegen was). PRO verwacht dat deze wet de weidegang van koeien in de weg staat. Uiteindelijk kon met de toezegging van een onderzoek hiernaar de steun van de partij toch worden binnengehaald.

Wat zou het toch fijn zijn als we alle obstakels die weidegang in potentie belemmeren zouden kunnen weghalen door de politiek de juiste keuzes te laten maken. Dat begint natuurlijk al met de voortdurende economisch gedreven noodzaak tot schaalvergroting.

Koppels koeien groeien, maar de huiskavel groeit niet mee. De mestwetgeving, met name het verlies van derogatie, en lage gebruiksnormen op grasland helpen ook niet. Mest verspreiden met een zodebemester geeft nu eenmaal een hogere nutriëntenbenutting dan weidemest.

De stikstofreductieopgave (0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht) stuurt enkel op de emissie van stal en mestopslag. Weidegang en minder eiwit voeren, dragen wel bij aan het verlagen van de stalemissie, maar het effect van het verlagen van je veldemissie zie je daarin dan weer niet terug.

Positioneer weidegang ook als volwaardig alternatief voor dure stalaanpassingen als het om dierwaardigheid gaat

Jos Verstraten, voorzitter LTO-vakgroep Melkveehouderij

Dit betekent dat alle bedrijven stalaanpassingen nodig zullen hebben om deze emissienorm te halen. Extra investeren waar geen inkomsten tegenover staan. Ook dat jaagt schaalvergroting verder aan.

En dan is onlangs ook nog de algemene maatregel van bestuur (AMvB) Dierwaardige veehouderij naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarin staat dat melkveestallen in 2040 over 11 vierkante meter leefoppervlak moeten beschikken per rund ouder dan 1 jaar. Dat betekent dat stallen 30 procent groter moeten worden. Emissienormen nóg moeilijker haalbaar. Wederom wordt schaalvergroting aangejaagd.

Weidegang is de grote verliezer en de politiek krijgt dus wat ze steeds zegt niet te willen. Begin eens met het waarderen van weidegang in doelsturing. Op dierwaardigheid, op emissies. In plaats van steeds te dreigen met verplichtingen of de sector te prikkelen om met herverdeling van melkgeld de weidegang in de benen te houden.

Veldemissies in doelsturing

Door veldemissies te positioneren in doelsturing, maak je deze individueel afrekenbaar en dus ook waardeerbaar. Dan heb je helemaal geen ontheffing nodig voor biologische of extensieve bedrijven.

Positioneer weidegang daarnaast ook als volwaardig alternatief voor dure stalaanpassingen als het om dierwaardigheid gaat. Dan waardeer je deze categorie bedrijven – die als belangrijk worden genoemd vanwege zowel hun ecologische als economische meerwaarde – écht, in plaats van ze ontheffingen voor te houden.