Risico op nitraatuitspoeling blijkt beperkt

De hoeveelheid minerale stikstof in het bodemprofiel bij de onderzochte suikerbietenpercelen lag in 2025 bij 95 procent van de gevallen onder de geldende drempelwaarde voor nitraatuitspoeling, blijkt uit de gegevens van Cosun. Voor cichorei meldt het concern een percentage van 84 procent en voor aardappelen is dat 60 procent. Een jaar eerder was dit respectievelijk 98 procent, 88 procent en 68 procent.

Volgens Cosun laten de resultaten zien dat telers er in veel gevallen in slagen om gewassen te telen met een beperkt risico op nitraatuitspoeling. Dat geldt vooral voor cichorei en suikerbieten, die laten zien efficiënt met stikstof om te gaan. Als kanttekening plaatst het concern dat de verschillen tussen gewassen zorgvuldig moeten worden geïnterpreteerd, omdat de drempelwaarden per grondsoort en grondwatertrap verschillen. Hierdoor hangen verschillen in de resultaten niet alleen samen met het gewas, maar ook met de teeltomstandigheden en de normen die gelden.

Nog geen officiële drempelwaarden

De gehanteerde drempelwaarden voor dit project zijn gebaseerd op onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en in samenwerking met Wageningen University & Research vastgesteld. Volgens Cosun zijn er nog geen officiële drempelwaarden vastgesteld door het landbouwministerie. De verwachting is dat deze waarden later dit jaar worden gepubliceerd.

In het project van Cosun is ook het stikstofbodemoverschot berekend op basis van bemesting en afvoer via de oogst. Het blijkt dat beide indicatoren niet altijd hetzelfde beeld geven, waarbij geen duidelijke samenhang is gevonden tussen de gemeten N-mineraalwaarden en het berekende stikstofbodemoverschot.

Volgens Cosun benadrukt dit dat belangrijke bodemprocessen zoals stikstofmineralisatie uit bodem, mest en gewasresten en verschillen in weersomstandigheden niet volledig worden meegenomen in een berekend stikstofbodemoverschot. ‘Bovendien hangt de betrouwbaarheid van dergelijke berekeningen sterk af van de kwaliteit en de volledigheid van beschikbare teeltgegevens.’

Ook dit najaar worden op grote schaal N-mineraalmetingen uitgevoerd. Ditmaal via de sectoraanpak van BO Akkerbouw, waarbij de metingen worden gefinancierd door het landbouwministerie. Via deze website kunnen telers zich aanmelden voor de gratis najaarsmetingen vanaf 1 september.