Boeren voeren druk verder op met protesten

Het is alweer bijna zeven jaar geleden dat duizenden boze boeren uit alle hoeken van het land naar het Malieveld togen voor het grootste boerenprotest ooit. Ze waren boos omdat zij zich in de steek gelaten voelden door de Haagse politici, de knellende stikstofregels en toenmalige regeringspartij D66, die dreigde met halvering van de veestapel.

Het is sindsdien nooit echt rustig geworden. De sluimerende onzekerheid en de bijkomende frustratie over de toekomst van hun bedrijven was als een lont in een groot kruitvat. Het enige wat ontbrak om de boel te laten ontploffen, was een aansteker. Die kwam er net voor de zomervakantie, in de vorm van de stikstofbrief van landbouwminister Jaimi van Essen.

En als dat nog niet genoeg aanleiding was om de boeren weer te mobiliseren, dan was de kille aankondiging van de provincie Noord-Brabant om vijf natuurvergunningen van pluimveehouders in te trekken dat wel. Het bericht ontketende een tsunami aan protesten die nu nog steeds onverminderd over het land raast.

Hart onder de riem

Die tsunami begon in Den Bosch, waar vele honderden boeren op vrijdag 14 augustus de vijf getroffen pluimveehouders een hart onder de riem staken. ‘De provincie bedreigt ondernemers met rechtsgeldige vergunningen moedwillig in hun bestaan. Dit kan tot een sociaal drama leiden’, reageerde ZLTO-bestuurder Angelique Huijben op de ingezette koers van het provinciebestuur.

Blijf op de hoogte van al het nieuws rond de boerenprotesten via onze themapagina

Hoewel verantwoordelijk gedeputeerde Saskia Boelema (D66) de boeren een sprankje hoop gaf door te zeggen dat ze bereid is naar de reductieplannen van de pluimveehouders te kijken, gaf ze ook aan dat meer dan dat er volgens haar nu niet in zit. ‘We hebben ons te houden aan de rechterlijke uitspraak. Dus is het mogelijk dat we niet tot een ander besluit zullen komen.’

Zo worden ook de juridische duimschroeven bij de boeren flink aangedraaid. De onzekerheid over de toekomst van hun bedrijven – Mobilisation for the Environment (MOB) heeft immers nog veel meer natuurvergunningen in het vizier en de stikstofbrief van Van Essen belooft in hun ogen ook weinig goeds – zorgt ervoor dat zij zeven jaar na ‘Malieveld’ weer de straat opgaan.

Stikstofmars

In Drenthe uitten honderden boze boeren en tuinders met een stikstofmars hun onvrede. In de provincie reden groepen met trekkers langs de twaalf gemeentehuizen om steun te krijgen voor hun verzet tegen de landelijke stikstofplannen. Maar de gemeenten Emmen, De Wolden, Hoogeveen, Meppel, Tynaarlo, Noordenveld en Aa en Hunze zetten geen handtekening onder de verklaring van de ondernemers, omdat ze niet over dit beleid gaan.

Dinsdag 18 augustus was er in het Friese Hoornsterzwaag een informatieavond over de kabinetsplannen. Er kwamen 1.100 belangstellenden op af. En op woensdag 2 september staat een protest gepland in Leeuwarden. Ook daar wordt dezelfde eis gesteld: de provincie moet de stikstofplannen van het kabinet afwijzen, want de Brabantse situatie is voor de rest van agrarisch Nederland een groot doemscenario.

Bekijk ook: Kabinet komt boeren tegemoet in stikstofaanpak

En dat dit Brabantse scenario zich daadwerkelijk ook kan voltrekken in andere provincies, blijkt wel uit het feit dat milieuorganisaties inmiddels ook handhavingsverzoeken voor vijf Friese veehouderijen rondom natuurgebieden hebben ingediend. LTO Noord stuurde in allerijl een brandbrief naar de negen ‘noordelijke’ provincies. Daarin wordt om harde garanties gevraagd dat rechtsgeldige natuurvergunningen worden gerespecteerd.

Haast maken

De protesten voeren de druk op Van Essen flink op. Enerzijds om fel betwiste maatregelen als een norm op grootvee-eenheden (GVE) of zonebeleid van tafel te halen of ten minste aan te passen, anderzijds om haast te maken met nieuw stikstofbeleid. Want als de rechtszekerheid van Nederlandse agrariërs in het geding is, is het einde zoek. Ook voor niet-boerenbedrijven die stikstof uitstoten.

Hoe dan ook: de minister moet aan de bak. Een helse klus, omdat Van Essen én een meerderheid moet zien te vinden in de Tweede Kamer, én boeren tevreden moet stellen met minder rigoureuze maatregelen. Zolang er geen zicht is op een uitweg uit de stikstofimpasse, blijft het onrustig in Nederland.