‘Verder Boeren‘ is een monument voor de Nederlandse agrariër

Met honderden foto's, die zijn gemaakt tussen 1960 en 2026, laat fotograaf Jan van ’t Zelfde zien hoe de landbouw veranderde door schaalvergroting, mechanisatie en technische innovaties, terwijl tegelijkertijd veel van de boerenidentiteit behouden bleef.

Van ’t Zelfde fotografeert niet de landbouw als sector, maar de mensen achter het bedrijf. Boeren en boerinnen staan centraal: tijdens het melken, hooien, mest uitrijden, oogsten of simpelweg tijdens een koffiepauze. Zijn foto's zijn nooit afstandelijk. Ze tonen respect voor vakmanschap, hard werken en de sterke verbondenheid met dieren en land. De afbeeldingen roepen bijna de geur van hooi, mest en koeienstallen op. Soms vragen de beelden iets meer uitleg dan in de bijschriften wordt gegeven. Als lezer vraag je je soms af waarom de geportretteerde boer kiest voor de getoonde werkwijze.

De inleiding van historicus Marij Leenders geeft het boek extra diepgang. Zij plaatst de foto's in de bredere geschiedenis van de Nederlandse landbouwsector. De lezer krijgt inzicht in verschillende ontwikkelingen, zoals de invloed van het landbouwbeleid van Sicco Mansholt, de introductie van melkmachines en melkrobots, de afname van het aantal landbouwbedrijven en de veranderingen in het landschap. Daarmee wordt duidelijk hoe ingrijpend de modernisering van de landbouw is geweest.

Het boek volgt de seizoenen en leest daardoor als een jaar op de boerderij. Dat zorgt voor herkenbaarheid. Voor iedereen die geïnteresseerd is in landbouwgeschiedenis, het platteland of de cultuur van boerenfamilies is ‘Verder Boeren’ een waardevolle uitgave. Het is een compact monument voor een beroepsgroep die voortdurend verandert, maar toch zichzelf blijft. Een boek dat informeert en uitnodigt om met andere ogen naar het Nederlandse boerenland te kijken.

Eigenlijk is er maar één minpunt aan dit boek: als lezer wil je meer zien. En dan spreken met name de oudere foto’s tot de verbeelding. Kiekjes van een boerderij, erf, stal of veemarkt uit lang vervlogen tijden spreken tot de verbeelding. Mogelijk kan Van ‘t Zelfde zijn archief nog eens omkeren voor een tweede boek met nog meer historische foto’s.