‘Oorlog leert ons de waarde van voedselproductie’

Een leider die in de hoek is gedreven, kan rare sprongen maken. Een van die sprongen is het testen van de NAVO met prikacties in de Baltische Staten. Dan komt de oorlog akelig dichtbij. In deze column pleit ik mede daarom voor het belang van kwantiteit. Als de landbouw onvoldoende produceert, worden we buitengewoon kwetsbaar.

Het enige land in Europa dat zichzelf volledig kan voeden, is Frankrijk. Vanuit mijn raam kijk ik over het prachtige platteland, waar boeren nog boeren zoals veel romantische Nederlanders dat graag zien. Een paar koeien, kleinschaligheid en afkeer van innovatie. Dit wil overigens niet zeggen dat het er in heel Frankrijk zo aan toegaat, maar voor mijn deur op dit moment wel.

Het was ook precies dit beeld van de landbouw dat mij ertoe stimuleerde om me in de agrarische sector te gaan verdiepen. Het verschil met Nederland is qua innovatie en technologie immens. Ook qua opbrengsten. Dat Frankrijk desondanks toch zelfvoorzienend is, komt omdat het platteland zo uitgestrekt is.

Nederland is voor ruwweg 80 procent zelfvoorzienend. Autarkie is volgens Wageningen University & Research mogelijk. Als de importen van veevoer, grondstoffen en voedsel als bananen en sinaasappelen wegvallen, moeten we overgaan op een negentiende-eeuws dieet van peulvruchten, vlees, eieren, melk, brood en aardappelen.

Natuurlijk zijn er clubs als Superzelfvoorzienend.com die dit prachtig vinden. Dat zou onze afhankelijkheid van import verminderen, de CO2-uitstoot in de landbouwsector met 20 tot 30 procent verlagen en Nederland helpen crises als pandemieën en oorlogen te doorstaan.

Zou het? Als elk land autarkisch zou zijn en er sprake is van grootschalige misoogsten, dan is er geen oorlog voor nodig om ook in Nederland een existentiële crisis te veroorzaken. Voedsel is een mondiaal systeem. Punt uit. Vraag maar aan de Britten. Dat land is voor 62 procent zelfvoorzienend. Britse landbouwexperts vrezen daarom voor een naderende voedselcrisis als gevolg van de verstoring van de mondiale bevoorradingsketens door oorlog en crises, extreem weer, inflatie en de naweeën van de brexit. Voor voedseloproeren is hier geen oorlog nodig.

In Nederland holt de landbouwproductie terug, maar dat wordt niet als een politiek probleem gezien. ‘Totdat de bom valt’, zong Doe Maar lang geleden.