Oude maaitechniek vindt zich opnieuw uit

De maaibalk, ook wel vingerbalk genoemd, werkt aan een terugkeer. Dit blijkt tijdens een demo op de Biovelddag in Lelystad. Adviseur Sander Bernaerts van Naturim doet samen met fabrikanten en gebruikers uit de doeken wat de voordelen zijn van de maaitechniek, juist ook voor de biologische landbouw.

In tegenstelling tot een trommelmaaier die een wervelende werking heeft of een klepelmaaier, overleven insecten makkelijker bij gebruik van de maaibalk. Daarbij blijft de maaibalk door de sloffen iets boven de stoppel en bestrijkt deze niet het gehele oppervlak. Het idee is dat ook vogelnesten hierdoor meer overlevingskans hebben.

Lees ook: Maaibalk maakt comeback op BioVelddag

De maaibalk kent bovendien met zo’n 3 pk per strekkende meter een zeer lage vermogensbehoefte. Bij een vrij brede maaier van bijvoorbeeld 9 meter kan een trekker van 50 of 60 pk het werk dus al goed doen. En dat met een rijsnelheid tot 12 kilometer per uur. Dat bespaart diesel. Daarbij is niet alleen de maaier, maar ook de benodigde trekker vele malen lichter.

Tijdens de demo wordt de vergelijking getrokken met een trekker die nodig is voor een standaard 9 meter brede schijvenmaaier in triple-uitvoering. Een gevolg van het werken met het lage eigen gewicht is dat rode klaver, dat gevoelig is voor bodemverdichting, meer kans heeft om te overleven.

Twee messen

De techniek is niet meer zo kwetsbaar als vroeger. In plaats van één bewegend mes zijn er nu maaibalken met twee bewegende messen voor een betere snijdende werking. De aandrijving en staalsoort zijn verbeterd en de techniek is in zijn geheel degelijker geworden. De verschillende maaiers knippen bijna geruisloos het ruige, doorgeschoten kruidenrijke gras af.

Er zijn varianten als een loopmaaier, een front- en zijmaaier, en een triple-uitvoering voorop een shovel. ‘In de afgelopen jaren hebben we zo’n 200 maaibalken verkocht, waarvan zo’n 150 in de landbouw. Ook bij gangbare boeren die bijvoorbeeld een messenbalk als frontmaaier gebruiken bij zomerstalvoedering’, vertelt Martin Kruse uit Ootmarsum. Hij importeert de maaibalken van het merk Kema.

Een messenbalk heeft veel meer snijoppervlak dan een gangbare maaier en moet vlijmscherp blijven. Daarom verkoopt de fabrikant het liefst gelijktijdig met de maaier ook een speciale slijpmachine die de Biduxx-messen heel nauwkeurig en regelmatig scherp houdt.

Het vervangen van mesjes is in een mum van tijd gedaan, weet veehouder Johan Spruit, die een 9 meter brede versie demonstreert voorop zijn elektrische Kramer 5055 E-shovel. ‘Mijn ambitie is om CO2-neutraal te boeren. Daarom heb ik deze maaibalk met behulp van POP3-subsidie omgebouwd naar een elektrische aandrijving.’

Luchtiger afleggen

Inmiddels heeft Spruit 100 hectare gemaaid en goede ervaringen opgedaan. ‘Doordat het gras breed en luchtiger wordt afgelegd, scheelt het een keer schudden.’ Standaard is de maaihoogte te variëren tussen de 5 en 15 centimeter. Gemiddeld haalt de veehouder een capaciteit van 7 hectare per uur.

Natuurlijk kent de techniek nog steeds nadelen. Zo is er zeker bij een zwaar gewas kans op stropen van het gras. En als het gras plat ligt, kun je alleen tegen die richting in maaien. Ook is de techniek nog steeds kwetsbaarder dan de trommel- of schijvenmaaier. Zeker op natuurland, waar bijvoorbeeld een jong boompje kan staan. ‘In principe kan hij alles tot duimdikte afmaaien’, verzekert eigenaar Georg Kersten van Kersten Machinefabriek, die net over de grens bij Nijmegen in het Duitse Rees de Kema-maaiers maakt.

Kersten: ‘We verkopen deze maaiers van Zwitserland tot Nederland en België. In alle werkbreedtes tot aan de 900 kilo wegende en 9,65 meter breed maaiende frontuitvoering. Verschil met de balken van vroeger is bijvoorbeeld een obstakelbeveiliging waarbij de maaier naar achteren kan wegklappen. Smering van de lagers is niet nodig en een motortoerental van 1.300 is voldoende. Dit soort aanpassingen maakten de techniek weerbaarder.’