Rabobank adviseert veehouders: reken je eigen positie tijdig door

Voor wat betreft de veehouderij is een belangrijk onderdeel van de stikstofaanpak dat bedrijven een eigen specifieke ammoniakemissieplafond krijgen. Daarmee zou de kritische depositiewaarde uit de huidige stikstofwet verdwijnen. Melkveehouders krijgen een emissieplafond op basis van fosfaatrechten (gemiddeld 0,164 kilo ammoniak uit de stal per fosfaatrecht) en bij intensieve veehouderij wordt gekeken naar dierplaatsen. Voor de laatste sector moeten de emissieplafonds per dierplaats nog worden uitgewerkt.

Ondernemers mogen zelf bepalen hoe zij hun uitstoot verlagen. Dat kan bijvoorbeeld via techniek, managementmaatregelen, minder dieren of aankoop van fosfaatrechten. Maar Rabobank waarschuwt ervoor dat veel maatregelen nog niet zijn gecertificeerd. Daardoor is het onzeker welke reductie het oplevert en welke kosten eraan zijn verbonden.

Daarnaast verwacht de bank dat 30 procent van de melkveebedrijven vee moet verminderen of extra grond moet aankopen om aan de grondgebondenheidsnorm te voldoen. In de stikstofplannen is een norm vastgesteld van 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare. Volgens Rabobank kan samenwerking met akkerbouwers binnen 25 kilometer een oplossing zijn. Verder geldt op zand- en lössgronden de eis dat minimaal 85 procent van de grond uit gras of rustgewassen bestaat.

Extensiever bedrijfsmodel

Bedrijven in de aangewezen zones rond Natura 2000-gebieden, beekdalen en waterwingebieden kunnen alleen verder met een duidelijk extensiever bedrijfsmodel, voorziet Rabobank. Voor de bedrijven in de betreffende zones geldt een aanvullende ammoniakreductie-eis van gemiddeld 20 procent, gecombineerd met voorwaarden die extensivering stimuleren, zoals lagere mesttoediening en minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Mogelijk komen de betreffende bedrijven vaker in aanmerking voor subsidies en vergoedingen.

Lees ook: LTO over GVE-norm: ‘Hadden we het landbouwakkoord maar getekend’

Het advies van de bank aan veehouders is nu om vooral hun eigen positie tijdig door te rekenen om te kijken wat het emissieplafond betekent voor de stal, grond, rechten en financiering. Daarnaast is het goed om te weten welke maatregelen passen bij het bedrijf en welke al voldoende zijn geborgd. Verder is het volgens Rabobank verstandig de ligging van grond en bedrijf te toetsen aan de mogelijke zonering en tijdig samenwerkingsopties met grondgebruikers in de omgeving te verkennen.

‘Wachten is risicovol’

Ondanks dat melkveehouders de eersten zijn die duidelijke reductiedoelen richting 2030 en 2035 krijgen, constateert Rabobank dat veel maatregelen, kosten en gebiedseisen onzeker zijn. Als doelen niet worden gehaald, blijft een generieke korting op fosfaat- of dierrechten in 2035 mogelijk. ‘Wachten op volledige zekerheid is daarom risicovol’, stelt de bank.

Volg de laatste berichtgeving over het stikstofpakket van het kabinet op onze themapagina

Tot slot is volgens Rabobank nog onzeker wat de stikstofaanpak precies betekent voor de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse zuivel-, eier- en vleesketens. ‘Wel staat vast dat Nederlandse ketens de eerstkomende jaren met extra kosten te maken krijgen, ook na compensaties en subsidies. Buitenlandse concurrenten hebben deze kosten niet. Dit raakt boeren, hun toeleveranciers en de verwerkers van en handelaren in zuivelproducten, eieren en vlees.’