Prijsdruk dreigt voor verwerkte tomaten

De tomatenmarkt is na een periode van schaarste in 2022 en 2023 duidelijk hersteld. Volgens de experts van Rabobank zorgden de lage voorraden in die jaren voor sterk stijgende prijzen. Inmiddels hebben meerdere goede oogstjaren geresulteerd in een aanzienlijke opbouw van voorraden. Dit zorgt voor stabilisatie en zelfs lichte daling van de prijzen. Van overproductie is geen sprake, benadrukken de experts.

In het rapport valt te lezen dat het mondiale speelveld aan de aanbodzijde verschuift. China heeft als jarenlange dominante leverancier van tomatensaus in bulk een pas op de plaats gemaakt. Beperkingen op belangrijke exportmarkten en strengere eisen rond herkomst en arbeidsomstandigheden hebben geleid tot lagere export en productieverminderingen. Volgens Rabobank verliest China daarmee deels zijn prijsdrukkende rol op de wereldmarkt.

Zuid-Europa verstevigt positie

In het hogere segment verstevigt Zuid-Europa zijn positie. Vooral Italië zet in op kwaliteit, herkomst en merkwaarde. Daarnaast blijven Spanje en Portugal belangrijke exporteurs, al opereren zij meer op kostenefficiëntie. Californië blijft in de Verenigde Staten een stabiele factor. Het is volgens de experts opmerkelijk dat daar het areaal tot een historisch niveau is gedaald, maar de productie op peil blijft door hoge opbrengsten per hectare.

Rabobank meldt dat de combinatie van de genoemde ontwikkelingen leidt tot een markt in evenwicht. Het aanbod groeit nauwelijks, maar de opgebouwde voorraden drukken wel tijdelijk op de prijzen. Dit betekent voor telers en verwerkers een fase van relatief stabiele en licht dalende contractprijzen. Voor wat betreft de middellange termijn kan de situatie opnieuw krapper worden, doordat het areaal beperkt blijft en topopbrengsten niet elk jaar haalbaar zijn.

Consumenten passen eetpatroon aan

De Rabo-experts melden in het rapport dat er aan de vraagzijde minstens zo veel beweging is. Consumenten passen hun eetpatroon aan onder invloed van onder meer gezondheidstrends. Het gevolg hiervan is dat de afzet van traditionele tomatenproducten zoals pastasauzen, ketchup en salsa’s licht onder druk staat. Vooral de volumegroei blijft achter.

De meest recente ontwikkeling is dat de vraag verschuift naar producten met meer toegevoegde waarde, zoals kleinere verpakkingen, ‘clean-label’-producten en premiumsegmenten. Deze doen het relatief goed en weten ook groei te realiseren, stelt Rabobank vast.