‘De doodoo’s bestrijden de meeste plaaginsecten’

Reportage Snijbloemen Haijo Dodde 01 jul 2026 om 15:30uur

Kariki Naivasha is een kwekerij met een breed assortiment zomerbloemen in een belangrijk tuinbouwgebied in Kenia. In de bedrijfsvoering is sociaal personeelsbeleid een van de kernwaarden. Daarnaast wordt bewust gewerkt aan het terugdringen van het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen.

‘De doodoo’s doen hier het werk’, vertelt teeltmanager Glory Gatwiri van Kariki Naivasha met een knipoog bij een rondgang langs de gewassen. In een ronde kas met delphinium houdt ze een zakje met roofmijten van Koppert omhoog. De zogenoemde ‘beestjes’ zorgen ervoor dat de aantasting van spintmijt onder controle blijft. Samen met haar collega Bobby Sandeman is Gatwiri bij kwekerij Kariki Naivasha verantwoordelijk voor de biologische gewasbescherming.

De bloemenkwekerij is gevestigd in het tuinbouwgebied rond het Naivashameer, op twee uur rijden van de hoofdstad Nairobi. Dit is in Kenia een van de belangrijkste productieregio’s voor bloemen. Kariki Naivasha is vooral gespecialiseerd in de buitenteelt van soorten als delphinium, maar ook hypericum, eryngium, agapanthus en gypsophila.

Lees ook: Hoge kosten van luchttransport duperen bloemenkwekers in Kenia

De kwekerij is onderdeel van de Marginpar Group. Dit zijn zestien bloemenkwekerijen in Kenia, Ethiopië, Zimbabwe en Tanzania. Deze kwekerijen produceren jaarlijks van zo’n honderd bloemenvariëteiten 300 miljoen stelen op 460 hectare land. Het gros van de productie wordt via de Nederlandse vestiging van Marginpar in het Noord-Hollandse Aalsmeer in de markt gezet.

Vrouwenrechten

Het teeltareaal van Kariki Naivasha beslaat bijna 53 hectare. Daarvan is 42 hectare in productie. Op de kwekerij werken zo’n 560 mensen, vaak in vaste dienst. Van de medewerkers is meer dan de helft vrouw. Vrouwenrechten behoren tot de kernwaarden. Daarom vullen vrouwen een belangrijk deel van de managementfuncties in. Voor alle medewerkers is er volop gelegenheid om zich te ontwikkelen. Van de teeltmanagers zijn de meesten zelf opgeleid en al jaren werkzaam bij Marginpar.

Al onze medewerkers fungeren als scouts; als zij bij werkzaamheden in een gewas witte vliegen of bladluizen tegenkomen, dan plaatsen zij daarbij een vlag

Glory Gatwiri, teeltmanager bij Kariki Naivasha

In de kwekerij is veel aandacht voor bodemkwaliteit, vertelt bedrijfsleider Geoffrey Ayili. ‘De vruchtwisseling is ruim. Alle plantresten die overblijven na een teelt, worden gecomposteerd en teruggebracht naar de percelen.’ Op een van de braakliggende percelen laat Ayili zien dat de bodem via biofumigatie voor een deel wordt ontsmet. Na de oogst zaaien de medewerkers een soort gele mosterd als groenbemester. Als dat gewas ruim een halve meter hoog is, dan wordt het gehakseld, deels ingewerkt en afgedekt met plastic voor een periode van drie weken. Volgens de bedrijfsleider heeft deze vorm van grondontsmetting in elk geval een positief effect op de beheersing van wortelknobbelaaltjes.

Deze vorm van grondontsmetting sluit aan op de strategie om het gebruik van chemie te beperken. Gatwiri wijst erop dat er voor de beheersing van plaaginsecten op de kwekerij veel plakvallen, lichtvallen en feromoonvallen hangen. ‘Bovendien fungeren al onze medewerkers ook als scouts. Als zij bij werkzaamheden in een gewas witte vliegen of bladluizen tegenkomen, dan plaatsen zij daarbij een vlag. De teeltmanagers bekijken vervolgens wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren om schade te voorkomen.’

Teeltmanager Glory Gatwiri laat zien dat op grote schaal gebruik wordt gemaakt van plakvallen. © Christian Morgan

Kariki Naivasha is KFC Gold-gecertificeerd. Dit is het hoogste keurmerk voor de Keniaanse bloementeelt. Brancheorganisatie Kenya Flower Council (KFC) is toezichthouder van de certificering. Het keurmerk houdt in dat geen milieubelastende middelen mogen worden toegepast. ‘In tien jaar hebben we het chemiegebruik fors kunnen verminderen en investeren we acht keer meer in niet-chemische toepassingen’, vertelt Sandeman. ‘We volgen de Integrated Crop Management (ICM)-strategie en proberen ziekten en plagen met biologische oplossingen preventief te beheersen. Alleen als correctie nodig is, gebruiken we chemie.’

Waterzuivering

Bij milieuverantwoord ondernemen van Kariki Naivasha hoort zuinig met water omgaan en gebruikt water zoveel mogelijk recyclen. Voor de zuivering is 1 hectare ingericht om in verschillende stappen afvalwater weer bruikbaar te maken voor irrigatie. Duurzaamheidsmanager Steve Muchangi geeft uitleg bij de zogeheten Wetlands. ‘Wij zuiveren het water hier nu vier jaar op deze manier. Het zorgt ervoor dat we geen water meer hoeven te lozen.’

Een leidingsysteem vangt het gebruikte teeltwater op en verzamelt het. Eerst worden de grofste vervuilingen uit het water verwijderd en bacteriën toegevoegd om chemicaliën te neutraliseren. Daarna wordt het water voor 45 dagen door zes of zeven grote bakken en vijvers geleid. Die zijn begroeid met eerst riet op grind en later waterplanten. ‘Tussentijds analyseren we steeds de waterkwaliteit. In de laatste twee vijvers zijn kikkers en vissen uitgezet als bewijs dat het water zuiver genoeg is voor hergebruik’, verklaart Muchangi.

Bedrijfsgegevens
Kariki Naivasha in de Naivasha-regio is onderdeel van de Marginpar Group, een groep van zestien kwekerijen in Kenia, Tanzania, Ethiopië en Zimbabwe. Het bedrijf teelt op 42 hectare Hypericum Tomato Flair, Eryngium Questar, agapanthus, Gypsophila Xlence en delphinium-variëteiten. De kwekerij heeft 560 medewerkers.