Bij recordexport uien zakt de prijs alsnog door de vloer

Vorig jaar bedroeg de uienexport rond dezelfde periode nog ruim 1,13 miljoen ton. Die sterke stijging hangt direct samen met de omvang van de oogst. Simpelweg veel product moest zijn weg naar de internationale markt vinden.

Gaandeweg het seizoen bleek dat er meer uien in voorraad zaten dan enkele maanden eerder werd aangenomen. Meer telers dan verwacht hadden hun goede partijen nog in de opslag zitten om zo mogelijk alsnog een betere prijs te kunnen vangen. De prijzen stellen echter teleur, waarmee alsnog de betere partijen op de markt komen.

Zowel gele als rode uien verliezen fors aan waarde en de prijzen liggen momenteel op een zeer laag niveau. Rode uien zakten een maand geleden al flink in prijs, gevolgd door hun gele soortgenoten. Uit de meest recente notering van Landbouwbeurs Noord en Centraal Nederland zijn grove gele uien met gemiddeld 2,50 euro gedaald naar een bandbreedte van 2 tot 6 euro per 100 kilo. Voor rode uien wordt er niet meer genoteerd.

Ondergrens ontbreekt

Volgens verschillende uienhandelaren en exporteurs is het opvallend dat er dit seizoen geen duidelijke ondergrens in de markt zit. Een belangrijke oorzaak is de situatie op de Europese markt. Normaal gesproken bieden afzetkanalen zoals de industrie of export naar bijvoorbeeld Polen een bodem onder de prijs, maar die ontbreekt nu.

Polen, traditioneel een afnemer van mindere partijen, kende zelf een grote oogst en beschikt daarmee over ruimere voorraden. In combinatie met hoge transportkosten en logistieke beperkingen kiezen Poolse afnemers vaker voor lokale uien. Ook in de rest van Europa blijft de vraag beperkt. In veel Europese landen viel de oogst goed uit, waardoor de importbehoefte lager is dan in eerdere jaren.

Zo daalt de afzet naar België het hardst met 50 procent. Landen als Duitsland, Frankrijk en Italië volgen met respectievelijk 18, 32 en 23 procent. Daarentegen groeit de behoefte aan Nederlandse uien in het Verenigd Koninkrijk juist. De afzet neemt met ongeveer 42.000 ton toe. Dit vanwege een toenemende lokale vraag, terwijl de productie daar achterblijft. Zo kampen veel Britse telers met de nodige kwaliteitsproblemen.

Het vergroot de afhankelijkheid van bestemmingen buiten Europa. De uitvoer naar andere continenten verloopt wel goed, maar kenmerkt zich door een brede spreiding over verschillende bestemmingen. In plaats van één dominante groeimarkt, werd in meerdere regio’s extra volume afgezet, waaronder in Afrika, Midden-Amerika, het Caribisch gebied en delen van Azië. De export naar Afrika trok aan omdat concurrenten als Egypte en China dit jaar minder gunstige prijzen hanteerden, waardoor Nederland een sterkere positie kreeg.

Opvallend zijn Marokko en Brazilië, die respectievelijk groeien met 7.000 en 8.000 ton ten opzichte van vorig jaar. Marokko nam in korte tijd veel uien af en door een lokaal tekort kende ook Brazilië in maart en april een flinke uitschieter. Toch zijn deze markten incidenteel en vormen ze meer welkome extra’s dan structurele afnemers.

De kwaliteit van de Nederlandse rode uien is dit seizoen over het algemeen erg goed, wat het overschot indirect nog groter maakte. Er is namelijk weinig uitval door ziektes zoals koprot of fusarium. Het netto aantal verkoopbare kilo's dat uit de schuren kwam ligt dan ook zeer hoog. Hoewel er wel wat problemen zijn geweest met trips en op zandgrond geteelde uien een wat lichtere huid hebben door de warmte, is de kiemremming goed en zijn klanten over het algemeen tevreden over het geleverde product.

Duitse vraag vertraagd

Al met al is het seizoen voor rode uien laat en langzaam op gang gekomen. Volgens handelaren was het de afgelopen vier maanden pas druk. Duitsland, normaal gesproken de grootste afnemer, vormt dit seizoen een duidelijk voorbeeld van die ontwikkeling. In plaats van al in september op de markt te komen, ontstond daar pas eind april vraag naar Nederlandse rode uien. Duitse afnemers konden langer putten uit de eigen nationale voorraden van goede kwaliteit.

Ten slotte spelen internationale factoren een rol bij de tegenvallende vraag. In tegenstelling tot eerdere jaren, waarin India de export van eigen rode uien soms beperkte om de binnenlandse markt te beschermen tegen hoge prijzen, hield het land dit jaar de export juist open. Hierdoor ontstond er geen extra wereldwijde vraag naar Nederlandse uien, wat de export beperkte.

Bekijk de actuele uienprijzen op onze marktpagina

Tegelijkertijd dient het nieuwe seizoen zich aan. De eerste winteruien zijn beschikbaar, maar nog beperkt geschikt voor export. De verwachting is dat de voorjaarsplantuien op korte termijn volgen. De uiteindelijke opbrengst en kwaliteit van het nieuwe seizoen zijn nog moeilijk te bepalen. De gewassen staan er op dit moment goed bij door gunstige weersomstandigheden, maar in deze fase van het groeiseizoen kunnen factoren als droogte, hitte of ziekten nog grote invloed hebben op de opbrengst.