Kosten boeren dalen, maar marges staan zwaar onder druk

Nieuws Maarten van Stempvoort 05 jun 2026 om 08:57uur

Boeren en tuinders kregen in het eerste kwartaal van 2026 gemiddeld 10,2 procent minder betaald voor hun producten dan een jaar eerder. Ook de kosten voor energie, grondstoffen en diensten lagen lager, maar die daling bleef beperkt tot 3,5 procent. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In het eerste kwartaal van 2026 kregen boeren en tuinders gemiddeld 10,2 procent minder voor hun producten dan een jaar geleden.

De cijfers zijn gebaseerd op de Landbouwprijsindex, die het CBS sinds 2025 publiceert. Daaruit komt naar voren dat de prijsdruk aan de opbrengstenkant duidelijk groter is dan de verlichting aan de kostenkant. Vooral aardappeltelers kregen een harde klap te verwerken, terwijl meststoffen en grondverbeteraars juist duurder werden.

De prijzen voor consumptie-, poot- en zetmeelaardappelen lagen in het eerste kwartaal van 2026 gemiddeld bijna 40 procent lager dan een jaar eerder. Voor consumptieaardappelen is de daling zelfs ruim 62 procent. Daarmee drukken aardappelen zwaar op het totale prijsbeeld in de akkerbouw.

Ook dierlijke producten brachten minder op. De prijzen van onder meer melk en eieren lagen ongeveer 21 procent lager dan in het eerste kwartaal van 2025. Voor dieren als geheel kwam de prijsdaling uit op ruim 11 procent.

Kostprijs omlaag

Aan de kostenkant betaalden boeren en tuinders gemiddeld 3,5 procent minder voor goederen en diensten die nodig zijn voor de productie. Die daling was vooral te danken aan lagere energieprijzen.

Energie en smeermiddelen waren begin 2026 gemiddeld 14 procent goedkoper dan een jaar eerder, nog voor het uitbreken van de oorlog met Iran. Uitzondering is diesel die ruim 15 procent duurder was dan begin 2025.

Daar staat tegenover dat meststoffen en grondverbeteraars juist duurder zijn geworden. Boeren betaalden hiervoor gemiddeld bijna 8 procent meer. Ook de kosten voor onderhoud van materiaal stegen begin dit jaar met 5 procent, net als tarieven van dierenartsen en andere diensten.

Duurdere groenten

Niet alle sectoren hadden te maken met lagere opbrengstprijzen. Gewassen voor industriële verwerking brachten gemiddeld bijna 12 procent meer op dan een jaar eerder. Het gaat hierbij om gewassen die niet direct voor consumptie of veevoer zijn bedoeld, zoals suikerbieten en oliehoudende zaden.

Ook telers van verse groenten ontvingen gemiddeld 5,4 procent meer ten opzichte van het jaar ervoor. Binnen deze groep zijn de verschillen wel groot. Zo lagen de prijzen van aubergines ruim 56 procent hoger, terwijl kool juist 44 procent minder opbracht dan een jaar eerder.

Per saldo betekent dit dat de marges op veel landbouwbedrijven verder onder druk staan. De daling van de opbrengstprijzen is aanzienlijk groter dan de verlichting aan de kostenkant.