Populariteit van Nederlandse pioenrozen neemt toe

Voor de grote hallen van Molenaar Agriculture staat een karakteristiek stenen gebouw uit 2015 dat herinnert aan de klassieke bollenbedrijven. ‘Mooi hè?’, zegt Dennis Molenaar tevreden. ‘Bij gezonde bedrijven ziet het er altijd netjes uit. Dat is precies wat wij willen uitstralen.’ Die uitstraling wordt gewaardeerd door de vele internationale bezoekers. Kwekers uit China, de Verenigde Staten, Canada en heel Europa komen naar Hensbroek om uitgangsmateriaal te kopen.

‘Wij vermeerderen wel 150 soorten, maar we zijn geen veredelaar’ verduidelijkt hij. Het Noord-Hollandse bedrijf teelt verder 35 soorten voor de snijbloem. Hiervoor is gekozen om van de vroege tot de late rassen een breed kleurenpalet te bieden, waaronder bekende namen als Coral Sunset, Command Performance en Sarah Bernhardt. Hoewel pioenen in 2026 niet meer weg te denken zijn uit de bloemenhandel, is de grootschalige snijteelt relatief jong.

Dennis en Niels Molenaar waren in 1989 een van de eerste pioenentelers; de prijsvorming was toen nog matig. Inmiddels is Nederland wereldmarktleider, met zo’n 1.200 hectare. Molenaar Agriculture is een speler van formaat met 20 hectare in Nederland, 14 hectare in Frankrijk en 2 hectare in Zuid-Afrika. ‘Door onze locaties in Frankrijk en Zuid-Afrika verlengen we het seizoen. Onze eerste pioenen verkopen we begin mei en de oogst loopt door tot juli.’

Molenaar Agriculture heeft als slogan ‘Pioeniers around the world’. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Avonturen in Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten (Virginia) werden gestaakt vanwege logistieke uitdagingen, zeker tijdens de coronapandemie. De focus ligt nu op de huidige locaties, waarbij de stekteelt volledig in Nederland plaatsvindt.

De keuze voor de locaties is strategisch. Dennis Molenaar: ‘In Noord-Holland telen we de bloemen op zware klei; daar zijn de planten productiever en de bloemen meer gevuld met een betere kleurenintensiteit. In Noord-Brabant telen we het uitgangsmateriaal. Op zandgrond kun je makkelijker schoffelen en groeien de stekken optimaal uit.’

Op de juiste rijpheid snijden

Kwaliteit is de rode draad. Bij de bloemenproductie wordt soms wel een week lang dagelijks door het gewas gelopen om elke bloem op de juiste rijpheid te snijden. Bij de stekteelt is de selectie streng: stekken met minder dan drie ogen worden direct weer terug geplant. ‘Alles wordt gespoeld voor levering. Voor de export dubbel, zodat het gegarandeerd zandvrij is. Een warmtebehandeling tegen aaltjes is de laatste stap voordat ze de grond in gaan.’

De teelt kent uitdagingen. Pioenen hebben een koude winter nodig voor de bloemaanleg, iets wat door klimaatverandering minder vanzelfsprekend wordt. Ook de bodemgezondheid is cruciaal; pioenen kunnen na een cyclus van zeven jaar niet op hetzelfde perceel terugkomen. Molenaar Agriculture heeft geïnvesteerd in een LVS Low Volume Spray. Hiermee kan gerichter en met fors minder gewasbeschermingsmiddelen worden bestreden. Onkruid, aaltjes, phytophthora, alternaria en botrytis zijn de grootste bedreigingen.

Dennis Molenaar kijkt vooruit: ‘Wij willen ‘anti-cyclus’ ondernemen en denken altijd drie jaar vooruit. Onze focus ligt op het zijn van de ideale leverancier. Zo’n 60 procent van de bloemenhandel gaat direct naar de kopers, de rest vindt zijn weg via de veiling. Onder onze kopers zit onder andere de hooggekwalificeerde marktketen, die echt op de kwaliteit zit. Maar dit zijn ook retailers die, ondanks onze hogere prijs, teruggekomen zijn voor de betere kwaliteit.’

Bedrijfsgegevens
Molenaar Agriculture in het Noord-Hollandse Hensbroek wordt gerund door Dennis (52) en Niels (48) Molenaar. De pioenenkwekerij heeft in Nederland 20 hectare, in Frankrijk 14 hectare en in Zuid-Afrika 2 hectare. Het bedrijf teelt 35 soorten voor de bloem en 150 soorten voor het stek. De ondernemers hebben nu de keuze gemaakt voor minder stelen van hogere kwaliteit.

Naast pioenen telen de broers 5 hectare Allium, om ook buiten het pioenenseizoen de werkdruk te spreiden. En die lege kas van 4.000 vierkante meter op het erf? ‘Misschien gaan we daar wel hortensia’s in telen’ besluit Dennis Molenaar met een glimlach.

Pioenen als vaste plant

Veredelaar Peony Shop Holland bevindt zich ook in West-Friesland. Dit bedrijf is veel minder bekend bij de meeste snijbloementelers, omdat de gebroeders Scholten zich voornamelijk richten op grootschalige veredeling van pioenen als vaste plant. Hun klanten komen uit de hele wereld.

Pioenrozen zijn geliefd als snijbloem en als vaste tuinplant. Voor de snijbloemen vertrouwt de markt nog veel op oude rassen, zoals Sarah Bernhardt, die al in 1906 op de markt is gebracht. Momenteel komen de meeste nieuwe rassen uit Nederland. Dat is logisch, omdat ons land het merendeel van de wereldwijde snijbloemenproductie omvat. In het tuinplantenassortiment is een veel grotere, snellere vernieuwing.

Jeremy Scholten: ‘Onze vader Theo teelde naast tulpen en irissen al pioenen. Nadat hij in 2011 overleed, hebben mijn broer Jeremy en ik grote stappen gezet. Zo hebben we geïnvesteerd in duur stek uit de Verenigde Staten, iets waar we van geleerd hebben: daar waar we het meeste aan hebben uitgegeven, hebben we ook het meeste aan verdiend. Juist de hoge kostprijs van ons stek trekt speculanten aan, die hopen daar weer aan te verdienen.’

De broers veredelen op de gangbare manier, met bestuiving en zaad uitstrooien. Na vijf jaar kunnen ze selecteren in hun nieuwe rassen; dit gebeurt in de kas. Na twee jaar buitenteelt blijven er jaarlijks maximaal tien goede rassen over. In 2022 gaven ze driehonderd eigen rassen uit. Het grootste deel daarvan is ieder jaar uitverkocht. Van de bijna negentig rassen waar dit jaar stek van beschikbaar was, zijn er nog maar vier te koop.

De meeste rassen zijn dubbelbloemig en hebben een luxe uitstraling. De vroege rassen en de kleuren roze en wit zijn het meest in trek. Jeremy Scholten: ‘Bussen vol komen er vanuit China, de Verenigde Staten en Europa. Allemaal kopers die iets exclusiefs zoeken voor hun teelt of de handel. En we hebben ook een consumentenwebsite.’

De beste rassen zijn pioenen die groeikrachtig zijn, met veel bloemen en een goede groei van de wortelstokken voor de vermeerdering. De rassen zijn ongevoelig voor botrytis, de bloemen zijn stevig en bestand tegen regen, en bij voorkeur geuren ze zoet. Sommige van deze soorten zullen op termijn misschien gebruikt worden voor de snijbloemen, maar daarvoor moeten er nog vele jaren van vermeerdering aan voorafgaan.

100 euro per stek

Waarom kunnen bloementelers deze soorten niet kopen? Jeremy Scholten: ‘Van onze soorten worden de eerste stekken verkocht vanaf 100 euro per stek. Ze zijn dus veel duurder dan stek voor de bloementeelt. Voor een gangbaar ras betaal je circa 2,50 euro per stek. Het is ook een andere markt. Ons stek gaat naar speculanten en liefhebbers, die er een paar kopen. Voor de bloementeelt moet je 18.000 stekken per hectare planten.’

Lees ook: Veel handjes en scherpe blik nodig voor pluk pioenrozen

Nadat je een stek hebt geplant, kun je het na twee jaar oogsten en delen. Wij verkopen maximaal 50 procent. Daardoor krijgen we minimale veroudering van het uitgangsmateriaal. We leveren stek met drie tot vijf ogen en minimaal 250 gram. Zo willen we altijd betere stek leveren dan anderen. Een goede naam moet je zelf opbouwen; er is geen standaard in de pioenenwereld. Er zijn niet veel veredelaars meer, het merendeel is vermeerderaar.’

De wereldwijde uitgifte van hun rassen was leerzaam voor de broers Scholten. ‘Pioenen hebben kou nodig: ongeveer vier weken van 2 tot 8 graden Celsius. Maar als je een pioen vroeg warmte geeft, worden de bloemen mooier van kleur. De echte potentie van een ras zie je dus pas als het wereldwijd aangeplant wordt’, zegt de ondernemer. Hij geeft de voorkeur aan stek van lichte kleigrond. ‘Die hebben altijd wat meer ‘mor’, wat West-Fries is voor groeikracht.

Bedrijfsgegevens
Peony Shop Holland in het Noord-Hollandse Lutjebroek staat onder leiding van Joshua (48) en Jeremy (54) Scholten. De nieuwe rassen van Peony Shop Holland worden verkocht voor veel geld. Van de honderden rassen is nu van slechts vier rassen stek te koop. Scholten heeft zelf ook nog een klein areaal snijbloemen.