‘Eerst randvoorwaarden invullen, en dan pas starten met vaccineren’

Het vogelgriepvirus is wijdverbreid onder wilde vogels. Niet alleen watervogels als ganzen dragen het bij zich, maar ook andere wilde vogels. Vogelgriep kan daardoor inmiddels het hele jaar door toeslaan; het risico op uitbraken is dus voortdurend aanwezig. Met een goede bioveiligheid lukt het vaak wel om vogelgriep buiten de deur te houden. Toch is dit niet altijd het geval. Vaccineren is een extra garantie om uitbraken te voorkomen.

Zijn er al goede vaccins?

Ja. Het Nederlandse veldonderzoek met leghennen toont aan dat vaccins prima werken. Ze beschermen de hennen tot het einde van de legperiode. Minstens zo belangrijk is dat ze voorkomen dat het veldvirus zich kan vermeerderen en verspreiden in de koppel en naar buiten toe. Een boostervaccin werkt hierbij het beste.

Is handel het belangrijkste probleem?

Er wordt begonnen met vaccineren bij de leghennen, omdat dit relatief het ‘gemakkelijkst’ haalbaar is. De grenzen mogen hierdoor echter niet op slot gaan. Wettelijk is daar binnen Europa overigens geen belemmering voor, de afnemers moeten het dus wel accepteren. Dat geldt ook voor derde landen, zoals het Verenigd Koninkrijk of Japan. Verder moeten eendagskuikens of opfokhennen uitgewisseld kunnen worden met onze buurlanden, zoals nu veelal gebeurt.

Zijn er nog andere belemmeringen?

Ja, een ander belangrijk aspect is een haalbare monitoring. Doordat hennen niet meer ziek worden, merkt de pluimveehouder niet wanneer een veldvirus van vogelgriep binnenkomt. Omdat er een kleine kans is dat dit virus zich ondanks de vaccinatie toch vermeerdert, is monitoring noodzakelijk.

Lees ook: Sector en kabinet sturen aan op verplichte vaccinatie tegen vogelgriep

Volgens de huidige Europese voorschriften moeten hiervoor iedere vier weken vijftig bloedmonsters worden onderzocht. Dat is veel te kostbaar en er ontbreken voldoende dierenartsen voor de uitvoering van deze voorschriften. Veldonderzoek laat zien dat maandelijks onderzoek van de laatst gestorven hennen voldoende waarborg biedt. Binnen afzienbare tijd zal de regelgeving worden gewijzigd en is deze werkbare monitoring binnen bereik.

Wanneer kunnen we starten?

De wens is dat begin 2028 alle handelsbelemmeringen zijn weggenomen en de andere randvoorwaarden zijn ingevuld. Daartoe is nog veel overleg nodig over grensverkeer met gevaccineerde dieren en overleg met alle afnemers van eieren en eiproducten. Als alle hobbels zijn genomen, duurt het nog twee jaar voordat alle leghennen zijn gevaccineerd.