‘Zonering mag boeren en telers niet klemzetten’

Het huidige kabinet gaat een stap verder. Rondom de 162 Natura 2000-gebieden komen expliciete landelijke zones met scherpe eisen voor gewasbeschermingsmiddelen, emissie, bemesting en mogelijk ook grondgebondenheid en dierwaardigheid. Eind juni komt het pakket maatregelen naar buiten. Althans, dat is de planning.

Het idee van bufferzones om de natuur minder te belasten en emissiearme productie als voorwaarde om de vergunningverlening vlot te trekken, is niet nieuw. Wel nieuw zijn de omvang – het ministerie denkt aan zones van 500 tot 1.000 meter – en de insteek: zonering als belangrijkste generieke maatregel en ‘duizenddingendoekje’ om vrijwel alle knellende vraagstukken in de landbouw mee op te lossen.

De miljarden die dit kabinet uittrekt om – als het goed is – het de duizenden boeren en telers nabij kwetsbare natuur mogelijk te maken te blijven boeren, is ook nieuw.

In een straal van 1 kilometer zijn vooral melkveehouders en gemengde bedrijven gevestigd op 247.000 hectare, blijkt uit een analyse uit 2025 van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Dat is circa 14 procent van alle landbouwgrond in Nederland.

De vergaande zoneringsplannen van het huidige kabinet raken dus veel boeren en telers. Zij zullen voor de keuze komen te staan om te investeren in innovatie, om te schakelen, te verplaatsen of te stoppen. Mits dit kabinet dat ook mogelijk maakt. Immers, zonering mag agrariërs niet klemzetten.