‘Wie het voedsel heeft, heeft de macht’

Behalve controle over grond en grondstoffen is het hebben van de regie op voedsel- en energievoorziening steeds crucialer. Een levend bewijs is het recent blokkeren van de Straat van Hormuz door de Verenigde Staten om letterlijk controle te hebben over de uitvoer van brandstoffen en kunstmest.

Een derde van het ureum (stikstofkunstmest) komt uit de Golfregio. Stikstofmeststoffen als ammoniak en ureum die uit deze regio komen, zijn inmiddels fors duurder dan voor de oorlog in het Midden-Oosten. De prijs van een ton ureum is bijvoorbeeld met zo’n 60 procent gestegen, tot 760 dollar.

Zelf beschikken over voedsel, mest- en brandstof betekent (economische) veiligheid. Hoewel er langzaamaan steeds meer aandacht komt vanuit de verschillende overheden in Den Haag en Brussel voor het belang van de land- en tuinbouwsector als belangrijke strategische voorwaarde voor veiligheid, is de vraag of dit bewustzijn snel genoeg gaat.

Minder eigen voedsel- en agrarische energieproductie maakt Europa – en ook Nederland – immers kwetsbaarder. Het is niet zo dat er direct een kans is op een Europese hongersnood, maar in het huidige geopolitieke klimaat zijn voedsel- en grondstofstromen wel een machtsmiddel.

En juist daar zit het risico voor veiligheid. De land- en tuinbouw zouden daarom niet alleen agrarisch beleid moeten zijn, maar ook geopolitiek beleid.