ACM geeft boeren grip op data: delen van gegevens makkelijker

De leidraad hoort bij de Europese Dataverordening, die sinds september 2025 geldt. Deze wet verplicht fabrikanten en leveranciers van slimme apparatuur – waaronder landbouwmachines – om gebruikers toegang te geven tot de data die hun apparaten verzamelen.

Voor de agrarische sector betekent dit concreet dat boeren voortaan gemakkelijker toegang krijgen tot gegevens van hun eigen machines en systemen. Het gaat bijvoorbeeld om data uit trekkers, oogstmachines, bodemvochtsensoren en klimaatsystemen in de glastuinbouw.

Delen met derden

Belangrijk is dat boeren die data ook mogen delen met derden. Dat opent de deur naar nieuwe toepassingen, zoals adviesdiensten voor precisielandbouw of optimalisatie van irrigatie en bemesting. Ook wordt het mogelijk om onderhoud en reparatie door onafhankelijke partijen te laten doen en de gegevens in te zetten voor innovatieve apps en digitale tools.

Volgens de ACM kan een akkerbouwer bijvoorbeeld data uit bodem- en oogstsensoren delen met een adviesbureau, dat vervolgens helpt om efficiënter te bemesten en water te gebruiken. Dat kan kosten verlagen en de milieubelasting verminderen.

Lees ook: BO Akkerbouw presenteert spelregels voor datagebruik

De leidraad maakt duidelijk wat van fabrikanten en leveranciers wordt verwacht. Zij moeten helder uitleggen welke data worden verzameld, gebruikers eenvoudig toegang geven tot die data en die toegang gratis en veilig aanbieden. Voor boeren betekent dit dat zij minder afhankelijk worden van één leverancier en meer vrijheid krijgen om zelf te bepalen met wie ze hun data delen.

De nieuwe regels kunnen de digitalisering van de landbouw versnellen. Doordat data makkelijker beschikbaar komen, kunnen innovatieve bedrijven beter inspelen op de behoeften van boeren en tuinders. Dit kan leiden tot betere opbrengsten en gerichtere inzet van middelen, stelt de ACM. Uiteindelijk zou het de aanzet kunnen zijn tot nieuwe verdienmodellen in de agritechsector.

Nog in ontwikkeling

De leidraad van de ACM is voorlopig. Later dit jaar komt de Europese Commissie met aanvullende richtlijnen, waarna de autoriteit de regels verder aanscherpt. Ook volgt er nog een aparte leidraad voor clouddiensten.

De ACM wil bedrijven en sectoren actief ondersteunen bij de invoering van de regels. Boerenorganisaties en agrarische bedrijven kunnen contact opnemen met de toezichthouder voor toelichting of vragen.