Verzwaring agrarisch natuurbeheer voor behoud van grutto

Van Essen benadrukt dat het kabinet de koers van het vorige kabinet ‘onverminderd’ voortzet. Dat is gericht op een intensievere bescherming van de grutto met het zogenoemde Aanvalsplan Grutto in de belangrijkste leefgebieden van de weidevogel.

Het gruttobestand moet daarnaast gaan profiteren van de extra financiering voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer die dit kabinet in voorbereiding heeft. Vanaf 2026 is hiervoor structureel 200 miljoen euro per jaar extra beschikbaar. In het verleden ging ongeveer de helft van dit budget al naar weidevogelbeheer. Volgens Van Essen blijft ook nu het uitgangspunt dat er voldoende middelen worden vrijgemaakt voor zogenoemd ‘zwaar beheer’ met onder meer later maaien dat cruciaal is voor het broedsucces van de grutto.

Voorrang kerngebieden

Net als het vorige kabinet wil Van Essen de extra middelen uit het zogeheten Startpakket voor Agrarisch Natuurbeheer met voorrang inzetten in kerngebieden voor de grutto en in zones rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Daarmee moet de kwaliteit én de omvang van geschikt leefgebied voor de weidevogel toenemen.

Van Essen heeft daarnaast met provincies afgesproken dat vanaf 2027 bij het uitbreiden en verzwaren van agrarisch natuurbeheer de nadruk expliciet komt te liggen op twee prioriteiten: leefgebieden van de grutto en gebieden rond kwetsbare Natura 2000-gebieden. Daarmee worden t beschikbare middelen gerichter ingezet.

Verdeling extra middelen

Om die keuzes te onderbouwen is samen met de provincies een commissie ingesteld die adviseert over de verdeling van extra middelen uit het Startpakket waarvoor 20 miljard euro beschikbaar is. Dit advies wordt nog voor de zomer verwacht. Volgens de minister kan hiermee het aantal hectares waarop specifiek gruttobeheer plaatsvindt ‘flink worden vergroot’.

Het kabinet laat onderzoek doen naar de gevolgen van de aanwijzing van nieuwe Vogelrichtlijngebieden voor agrariërs. Sinds vorig jaar zijn 25 gebieden speciaal voor de grutto aangewezen, waar boeren in meer of mindere mate natuurbeheer uitvoeren. De uitkomsten van dit onderzoek moeten helpen om bescherming van de grutto beter te combineren met een toekomstbestendige agrarische bedrijfsvoering.

Lees ook: 'Grutto houdt de agrarische sector al jaren een spiegel voor'

De extra inspanningen voor de grutto zijn een antwoord op de zogenoemde inbreukprocedure die Europese Commissie tegen Nederland is gestart wegens het niet naleven van de Vogelrichtlijn. Hoe er in Brussel is gereageerd op de nieuwe aanpak, wordt niet bekendgemaakt vanwege de vertrouwelijkheid van de procedure.