Paardenhouderij kan mee in KPI-aanpak voor duurzaamheid

Volgens onderzoekers van Hogeschool Van Hall Larenstein, laat de pilot zien dat paardenhouderijen al veel bijdragen aan natuur, landschap en leefbaarheid op het platteland. Tegelijkertijd is verdere verfijning van de rekenmethode nodig om individuele prestaties beter zichtbaar te maken en ondernemers meer handelingsperspectief te bieden.

Voor die doorontwikkeling ontvangt Inga Wolframm, lector Duurzame Paardenhouderij en Paardensport, subsidie van de provincie Overijssel.

‘Paardenhouderijen vallen tot nu toe vaak buiten bestaande beleids- en beloningsstructuren. Dat terwijl deze sector al veel bijdraagt aan natuur, landschap en het platteland. Die bijdrage verdient erkenning’, zegt Wolframm.

Volgens haar tonen de resultaten aan dat de methode werkt en dat paardenhouders veel te bieden hebben. ‘Tegelijkertijd is duidelijk geworden dat we naar een systematiek toe moeten die inzicht geeft in wat individuele bedrijven doen, in plaats van te werken met gemiddelde waarden die nuanceverschillen buiten beeld laten.’

Sterke prestaties ondanks grove methode

De uitkomsten van de pilot vallen op, ondanks de methodologische beperkingen. De deelnemende bedrijven scoren op meerdere indicatoren gemiddeld boven de hoogste streefwaarde van de melkveehouderijstaffel. Dat geldt onder meer voor stikstofbalans, ammoniakemissie, bodemkwaliteit, broeikasgasemissie, energiegebruik en weidegang.

De onderzoekers constateren dat de huidige KPI-systematiek nog te veel uitgaat van gemiddelden. Daardoor verdwijnen verschillen tussen typen paardenbedrijven uit beeld.

Een manege vraagt immers om een andere aanpak dan een fokkerij, pensionstal of zorgboerderij. ‘Om paardenhouders echt verder te helpen, moeten we kunnen laten zien wat een individuele paardenhouder doet’, geeft Wolframm aan.

Ook bij de zogenoemde groene KPI’s zien de onderzoekers ruimte voor verbetering. Veel deelnemers scoren daarop relatief laag, terwijl dat volgens de onderzoekers geen goed beeld geeft van de praktijk.

Eerder onderzoek laat volgens de initiatiefnemers zien dat Overijsselse paardenhouderijen gemiddeld bijna 10 procent groenblauwe dooradering realiseren en meer dan tien landschapselementen per locatie beheren.

Opschaling logische vervolgstap

Volgens Saskia Scheer, projectmanager bij LTO Noord, bewijst de pilot dat de KPI-systematiek ook werkt voor sectoren die traditioneel minder aandacht krijgen binnen duurzaamheidsbeleid. Samen met de provincie Overijssel en Overijssel Boert Duurzaam werken de onderzoekers nu aan verdere doorontwikkeling van de KPI-systematiek voor de paardenhouderij.

Doel is een methode die beter aansluit bij de diversiteit binnen de sector. Volgens de initiatiefnemers ligt landelijke opschaling daarbij voor de hand.

Hogeschool Van Hall Larenstein voerde de pilot naar kritische prestatie indicatoren uit in opdracht van Overijssel Boert Duurzaam en in afstemming met de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra en de Federatie Paardrijden voor Gehandicapten.