Geen compensatie hoge dieselprijs, kabinet stuurt op schokbestendigheid

Nieuws Politiek Peter Smit 20 apr 2026 om 13:39uur

Het kabinet trekt honderden miljoenen euro’s uit om de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor burgers, vissers, boeren en ondernemers te verzachten. De land- en tuinbouw krijgt hulp bij het verbeteren van de weerbaarheid tegen hoge kunstmest- en energieprijzen.

Het kabinet stelt honderden miljoenen euro’s beschikbaar om de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor burgers, vissers, boeren en ondernemers te verzachten.

De steunmaatregelen die het kabinet maandag presenteert, zijn vooral bedoeld om Nederland weerbaarder te maken tegen haperende toevoer van olie, gas en kunstmest. In het totale pakket van 627 miljoen euro aan uitgaven en 340 miljoen euro aan lastenverlichting is 25 miljoen euro gereserveerd om boeren en tuinders structureel minder afhankelijk te maken van energie en kunstmest.

Vooral de prijs van kunstmest – nauw verbonden met de gasprijs – drukt zwaar op de bedrijfsvoering van boeren en tuinders. Het kabinet kiest er nadrukkelijk voor om geen directe prijscompensatie te geven, maar om te investeren in weerbaarheid op de middellange termijn.

Verbruik verminderen

Het bedrag van 25 miljoen euro voor de land- en tuinbouw is bedoeld voor maatregelen die het gebruik van energie en kunstmest verminderen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar alternatieven voor kunstmest, zoals de kunstmestvervanger renure, en naar aanpassingen in productieprocessen die boeren minder kwetsbaar maken voor prijsschokken.

Het kabinet ziet af van kortetermijnmaatregelen als een tijdelijke verlaging van energiebelasting of brandstofaccijnzen, uit vrees dat dit de vraag zou aanjagen en de schaarste zou verergeren.

Voor de landbouw biedt het pakket daarom geen snelle noodsteun. Het kabinet maakt een duidelijke beleidskeuze, waarin het de sector beter bestand wil maken tegen toekomstige energieschokken.

De komende periode werkt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur de precieze invulling van de regeling uit.

Breder pakket

De landbouwmaatregel maakt deel uit van een breder pakket waarin ook andere sectoren worden ondersteund. Zo krijgt de visserij eveneens 25 miljoen euro om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen en gaat 195 miljoen euro naar het Noodfonds Energie voor huishoudens met een hoge energierekening. Daarnaast wordt het Nationaal Warmtefonds met 180 miljoen euro versterkt, zodat huiseigenaren via goedkope leningen hun woning kunnen verduurzamen.

Agrariërs kunnen indirect ook nog profiteren van de verlaging van de wegenbelasting die in het maatregelenpakket zit. De motorrijtuigenbelasting voor zakelijke bestelauto’s wordt tijdelijk gehalveerd en vrachtauto’s betalen in de tweede helft van 2026 het minimumtarief, wat vooral voor toeleveranciers en loonwerkers verlichting biedt.

De rekening van het pakket wordt grotendeels betaald door het verhogen en verbreden van andere belastingen. Zo wordt de startersaftrek voor zelfstandigen vanaf 2027 afgeschaft en gaat de alcoholaccijns voortaan mee met de jaarlijkse indexatie.