Smart hubs lonend voor agrariërs

CIRCUS staat voor Connecting Initiatives for Rural Communities Upscaling their Sustainable Energy. Het is een project waarbij lokale energiecoöperaties, agrariërs, burgers en overheden samen vaart willen maken in de energietransitie.

Klaar Koenraad, energiewethouder in Roosendaal en stuurgroepvoorzitter van RES West-Brabant, benadrukt de kracht van lokale gemeenschappen: 'Geopolitieke ontwikkelingen maken duidelijk dat het belang van deze gemeenschappen groot is. Daarom ben ik trots dat het energiehandelsplatform in Roosendaal, waarin ondernemers duurzame energie opwekken en uitwisselen, een enorme doorontwikkeling heeft doorgemaakt.'

Mest omzetten

Ger de Weert, wethouder circulaire economie in Etten-Leur, vertelt hoe hij samen met onder meer ZLTO een monovergister wil waarmee je mest kunt omzetten in biogas. 'Er liggen veel kansen op het gebied van biogas. Laatst was ik op bezoek bij GroeneWoudGas. Dan zie je dat energie opwekken en de transitie van de landbouw goed kunnen samengaan. Vanuit een gesloten systeem vang je mest op, waardoor er geen sprake is van uitstoot van broeikasgassen.'

Bestuurder Hendrik Hoeksema van ZLTO geeft aan dat de belangenvereniging in 2026 vijf smart hubs wil organiseren. 'Binnen deze hubs produceren we niet alleen duurzame energie, maar wisselen we deze energie ook uit met de omgeving. Hiermee creëren we niet alleen een goed verdienmodel voor de boer, maar dragen we ook bij aan het verminderen van netcongestie.'

Politiek draagvlak creëren

Hoeksema geeft aan dat nog hard moet worden gewerkt aan het creëren van politiek draagvlak. 'We moeten als sector goed luisteren naar de argumenten van de politieke tegenstanders van dit soort energieprojecten', vertelt hij. 'Hopelijk kan de landelijke politiek een bijdrage leveren om negatieve beelden weg te nemen. Want er mag best meer tempo komen in het organiseren van smart hubs.'

Om een versnelling mogelijk te maken, moeten volgens staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei (CDA) eerst drie zaken op orde zijn. 'Ten eerste is het urgentiebesef nog niet volop aanwezig. Bedrijven die goed draaien, worden nog niet vaak met stroomuitval geconfronteerd.'

Daarnaast is volgens de bewindsman het eigenaarschap van het vraagstuk niet helder. 'Als de overheid instapt, is dat niet meer dan een hulpmiddel. Het is veel beter als inwoners of bedrijven een stap naar voren zetten. En uiteindelijk heb je ook geld nodig om zaken te organiseren. Met een aantal regelingen kunnen we als overheid helpen om duurzame initiatieven als smart hubs van de grond te krijgen.'

Voorzitter Wim Bens van ZLTO deelde zijn geloof in lokale oplossingen. 'Voel je jezelf eigenaar van een project, dan ga je er voortvarend mee aan de slag. Met smart hubs realiseren we energieboeren van de toekomst.'