In droog jaar hogere aardappelopbrengst in agroforestry

Nieuws Akkerbouw Job Hiddink 17 apr 2026 om 10:40uur

Aardappelen lijken in een droog jaar in een agroforestry-systeem een hogere opbrengst te hebben. Dat is een van de tussentijdse bevindingen van vijf jaar onderzoek van Wageningen University & Research (WUR). In het afgelopen droge groeiseizoen was de opbrengst 12,9 procent hoger, vergeleken met een monocultuur. Mogelijk had het gewas voordeel van een vochtiger microklimaat en luwte tussen de bomenrijen.

Aardappelen op een akker in Oost-Groningen

Op het onderzoeksterrein van 15 hectare in Lelystad, waar diverse boomsoorten in hagen zijn aangeplant, groeien jaarlijks wisselende eenjarige gewassen als aardappelen, graan en kool volgens een biologische teeltwijze. De proef bestaat uit dubbele bomenrijen die op verschillende afstanden zijn geplaatst. De onderzoekers toetsen of agroforestry een economisch aantrekkelijk teeltsysteem kan zijn voor akkerbouwers in windgevoelige en open landschappen.

WUR-onderzoeker Maria-Franca Dekkers gaf donderdag 16 april op de Biobeurs in Apeldoorn een toelichting op de voorlopige resultaten. Terwijl in een droog jaar het akkerbouwgewas lijkt te profiteren van het betreffende agroforestry-systeem, ligt dat verhaal in een nat jaar anders. ‘Onze verwachting was vooraf dat de opbrengst dicht bij de bomen lager is dan verderop. Dit blijkt in de praktijk ook zo te zijn’, zegt Dekkers.

Hogere phytophthoradruk

Dit heeft onder meer te maken met de hogere ziektedruk van phytophthora dicht bij de bomen. In 2025 was dat vanwege het ontbreken van ziektedruk geen issue, maar in het natte jaar 2024 was het verschil in phytophthoradruk goed te zien. Uiteindelijk was de gewasopbrengst in agroforestry ‘slechts’ 0,2 procent hoger in vergelijking met monocultuur.

Verder valt in de zogeheten ‘afstandenproef’ op dat er meer natuurlijke vijanden aanwezig zijn bij agroforestry. Dit resulteerde in 2023 in een lagere druk van luizen in veldbonen, waardoor de opbrengst 11 procent hoger uitkwam dan bij monocultuur. Dekkers benadrukt wel dat er meer ervaring nodig is om echt harde conclusies te kunnen trekken over agroforestry.

Lees ook: 5 vragen over agroforestry: meer dan alleen voedselbossen

Zo zijn afgelopen nazomer, in het vijfde proefjaar, pas de eerste hazelnoten geoogst. Daarbij ging het om een opbrengst van 2 tot 4 kilo per boom. ‘Over een paar jaar bereiken de bomen hun hoogste productie, maar we hebben nog geen volwassen systeem voor een efficiënte hazelnotenoogst’, verklaart de onderzoeker.

‘Dat terwijl dat wel een cruciaal onderdeel is om agroforestry daadwerkelijk te laten slagen. Want het gaat erom dat bomen en struiken functioneel worden ingepast voor een sterker landbouwsysteem met zowel ecologische als economische voordelen.’ Komend najaar wordt in Lelystad ook de invloed van agroforestry op de bodemkwaliteit gemeten.