‘Draadloze afrastering beschermt biodiversiteit zonder gevolgen voor dierenwelzijn’

De afgelopen twee jaar heeft het Louis Bolk Instituut in samenwerking met Wageningen Livestock Research onderzoek gedaan naar de inzetbaarheid van draadloze afrastering om de biodiversiteit te beschermen. De afgelopen twee jaar heeft het Louis Bolk Instituut in samenwerking met Wageningen Livestock Research onderzoek gedaan naar de inzetbaarheid van draadloze afrastering om de biodiversiteit te beschermen.

De onderzoekers keken hoe effectief deze methode is om specifieke gebieden in weilanden af te sluiten. Denk bijvoorbeeld aan plekken met vogelnesten, greppels, slootkanten en eventueel ook bomen en hagen. Daarnaast is de impact van het systeem op het gedrag van de koeien onderzocht.De onderzoekers keken hoe effectief deze methode is om specifieke gebieden in weilanden af te sluiten. Denk bijvoorbeeld aan plekken met vogelnesten, greppels, slootkanten en eventueel ook bomen en hagen. Daarnaast is de impact van het systeem op het gedrag van de koeien onderzocht.

Janssen, onderzoeker Duurzame Veehouderij & Agrobiodiversiteit: ‘Voor het onderzoek droegen tien melkkoeien gedurende vijf weken gps-halsbanden. Wanneer een koe de virtuele grens overschrijdt, ontvangt ze een geluidssignaal dat haar waarschuwt en de gelegenheid geeft om terug te gaan. Na een aantal seconden volgt een schok.’ De percelen moeten vooraf worden ingetekend in de Janssen, onderzoeker Duurzame Veehouderij & Agrobiodiversiteit: ‘Voor het onderzoek droegen tien melkkoeien gedurende vijf weken gps-halsbanden. Wanneer een koe de virtuele grens overschrijdt, ontvangt ze een geluidssignaal dat haar waarschuwt en de gelegenheid geeft om terug te gaan. Na een aantal seconden volgt een schok.’ De percelen moeten vooraf worden ingetekend in de Nofence-appNofence-app..

Arbeidsbesparing

Het systeem zorgt volgens de onderzoeker voor arbeidsbesparing en complexer beweiden. ‘Met draadloze afrastering is het veel makkelijker om bijvoorbeeld te stripgrazen. Je kunt de koeien twee of meer keer per dag een nieuw stuk geven zonder dat je de draad hoeft om te zetten. Dat scheelt ook weer arbeid.’Het systeem zorgt volgens de onderzoeker voor arbeidsbesparing en complexer beweiden. ‘Met draadloze afrastering is het veel makkelijker om bijvoorbeeld te stripgrazen. Je kunt de koeien twee of meer keer per dag een nieuw stuk geven zonder dat je de draad hoeft om te zetten. Dat scheelt ook weer arbeid.’

De gps van de Nofence-halsbanden heeft een nauwkeurigheid van 3 meter. Dat kan beter, stelt Janssen. ‘Om vertrapping rondom een weidenest te voorkomen, is een diameter van 15 meter nodig.’ Voor slootkanten geldt dat de vegetatie het beste wordt beschermd bij een draadloze afrastering op 2 meter van de sloot. Voor greppels geldt 3 meter aan beide kanten. ‘Dit systeem moet nog verder ontwikkelen en accurater worden.’De gps van de Nofence-halsbanden heeft een nauwkeurigheid van 3 meter. Dat kan beter, stelt Janssen. ‘Om vertrapping rondom een weidenest te voorkomen, is een diameter van 15 meter nodig.’ Voor slootkanten geldt dat de vegetatie het beste wordt beschermd bij een draadloze afrastering op 2 meter van de sloot. Voor greppels geldt 3 meter aan beide kanten. ‘Dit systeem moet nog verder ontwikkelen en accurater worden.’

Een belangrijk punt om rekening mee te houden, is dat de hoeken bij de inrichting zo rond mogelijk moeten zijn, benadrukt Janssen. ‘Als een perceel vierkant wordt afgerasterd, loopt de koe als het ware in een hoek en moet ze zich helemaal omdraaien. Het is makkelijker als het einde van het perceel rond wordt ingetekend, zodat ze hierlangs kan lopen.’Een belangrijk punt om rekening mee te houden, is dat de hoeken bij de inrichting zo rond mogelijk moeten zijn, benadrukt Janssen. ‘Als een perceel vierkant wordt afgerasterd, loopt de koe als het ware in een hoek en moet ze zich helemaal omdraaien. Het is makkelijker als het einde van het perceel rond wordt ingetekend, zodat ze hierlangs kan lopen.’

Dierenwelzijn

Vanuit het publiek kwam meteen de vraag hoe dit systeem past binnen het belang van dierenwelzijn. Volgens de onderzoeker is het effect van draadloze afrastering vergelijkbaar met traditionele afrastering. Vanuit het publiek kwam meteen de vraag hoe dit systeem past binnen het belang van dierenwelzijn. Volgens de onderzoeker is het effect van draadloze afrastering vergelijkbaar met traditionele afrastering.

‘Het is algemeen bekend dat weidegang een stressverhogende factor is. We hebben het stresshormoon cortisol gemeten en zagen geen significant verschil tussen traditionele en draadloze afrastering’, aldus Janssen.‘Het is algemeen bekend dat weidegang een stressverhogende factor is. We hebben het stresshormoon cortisol gemeten en zagen geen significant verschil tussen traditionele en draadloze afrastering’, aldus Janssen.

Daarnaast suggereert Janssen dat de koeien zich consistent aanpassen aan de verandering. ‘Slechts 1 tot 2 procent van de geluidssignalen werd opgevolgd door een elektrische schok. Alle andere keren verplaatsten de koeien zich weer tijdig buiten de uitgerasterde zone.’Daarnaast suggereert Janssen dat de koeien zich consistent aanpassen aan de verandering. ‘Slechts 1 tot 2 procent van de geluidssignalen werd opgevolgd door een elektrische schok. Alle andere keren verplaatsten de koeien zich weer tijdig buiten de uitgerasterde zone.’

Snel gewend

Binnen een week waren de koeien gewend aan het systeem, vervolgt Janssen. ‘En ze wisten zelfs al precies hoelang het duurde voor ze een schok kregen. Dan graasden ze een aantal seconden door, gingen ze gauw een stap achteruit en weer opnieuw. De koeien trainen is makkelijker dan de boeren leren omgaan met de app’, lacht hij.Binnen een week waren de koeien gewend aan het systeem, vervolgt Janssen. ‘En ze wisten zelfs al precies hoelang het duurde voor ze een schok kregen. Dan graasden ze een aantal seconden door, gingen ze gauw een stap achteruit en weer opnieuw. De koeien trainen is makkelijker dan de boeren leren omgaan met de app’, lacht hij.

Een veehouder in het publiek wilde weten hoe effectief het systeem is als er bijvoorbeeld een wolf in het weiland loopt en de koeien hiervan schrikken. Janssen legt uit dat de halsband maximaal drie schokken geeft. ‘Daarna wordt het systeem automatisch uitgeschakeld en ontvangt de ondernemer een melding dat het dier is ontsnapt.’Een veehouder in het publiek wilde weten hoe effectief het systeem is als er bijvoorbeeld een wolf in het weiland loopt en de koeien hiervan schrikken. Janssen legt uit dat de halsband maximaal drie schokken geeft. ‘Daarna wordt het systeem automatisch uitgeschakeld en ontvangt de ondernemer een melding dat het dier is ontsnapt.’

Momenteel is Collie het enige bedrijf in Nederland dat draadloze afrasteringen verkoopt. ‘In Nederland gebruiken nu ongeveer tien tot vijftien bedrijven Momenteel is Collie het enige bedrijf in Nederland dat draadloze afrasteringen verkoopt. ‘In Nederland gebruiken nu ongeveer tien tot vijftien bedrijven de halsband van Colliede halsband van Collie met draadloze afrastering. Het doel is om dit jaar bij zestig bedrijven het systeem te introduceren.’ Volgens Janssen zijn de kosten ongeveer 90 tot 110 euro per koe per jaar, inclusief de aanschaf van het systeem. met draadloze afrastering. Het doel is om dit jaar bij zestig bedrijven het systeem te introduceren.’ Volgens Janssen zijn de kosten ongeveer 90 tot 110 euro per koe per jaar, inclusief de aanschaf van het systeem.