Eén op de zes melkveehouders overweegt stap naar biologisch

De belangrijkste voorwaarden die melkveehouders het benodigde duwtje kunnen geven om om te schakelen, zijn een stabiele overheid, betrouwbare afzet en financiële ondersteuning. Uit het onderzoek onder gangbare melkveehouders blijkt ook het sentiment over de biologische sector een rol te spelen.

Onzekerheid over marktvraag, financiering en de omschakelperiode wegen zwaar, net als schaarste aan grond en zorgen over lagere gewasopbrengsten. ‘De drempelvrees is heel begrijpelijk', zegt Rob van Tilburg, directeur Programma's van Natuur & Milieu. 'Jarenlang hebben deze ondernemers op één bepaalde manier hun brood kunnen verdienen. Dat er nu veranderingen nodig zijn, vergt veel. Juist daarom vragen wij het kabinet deze handschoen op te pakken.’

'Bemoedigend'

Boeren hebben behoefte aan een voorspelbaar pad: zicht op voldoende afzetmarkt, een eerlijke prijs, beschikbaarheid van grond en langjarige afspraken met afnemers. Ook snellere vergunningen en hulp bij aanpassingen op het bedrijf zijn nodig. Van Tilburg: ‘Deze resultaten laten zien dat met vertrouwen en duidelijkheid een fors deel van de boeren deze stap wil maken. Dat is heel bemoedigend. En het kan met een fractie van het totale budget voor de stikstofaanpak. Het levert direct stikstofreductie op, zorgt voor minder mest, verbetert de biodiversiteit én zorgt voor perspectief voor boeren.'

Uit het onderzoek, dat bestond uit een enquête en interviews, blijkt daarnaast dat veel ondernemers het gevoel hebben dat de biologische sector 'anders' is. De reactie van de sociale omgeving op een mogelijke omschakeling speelt daardoor een grote rol en boeren geven aan dat de publieke opinie en beleidsmakers onvoldoende begrijpen hoe complex omschakelen in de praktijk is.

Vijf keer zoveel

Desondanks geeft 17 procent van de ondervraagden aan een omschakeling te overwegen als de genoemde drempels genomen kunnen worden. Indien al deze ondernemers de sprong wagen, betekent dat een vervijfvoudiging van het huidige aantal biologische melkveehouders. Volgens Natuur & Milieu laten deze cijfers zien dat het overheidsdoel van vijftien procent biologische landbouwgrond in 2030 haalbaar is. Daarvoor moet de overheid wel met meer ondersteunend beleid en geld komen en prioriteit geven aan het onderwerp.

Natuur & Milieu roept het Rijk op minimaal 1 miljard euro te investeren in de biologische landbouw en te komen tot een samenhangend pakket voor marktontwikkeling, omschakelsteun, vergoeding van certificeringskosten, extra grond voor biologische boeren en veel meer kennisoverdracht. Van Tilburg: 'Als er nu geen actie wordt ondernomen door het kabinet, zal het 2030-doel niet gehaald worden. Dan lopen we de broodnodige vooruitgang voor natuur, waterkwaliteit en toekomstbestendige melkveehouderij mis. Dat is onnodig.'