Europese Commissie wil met actieplan afhankelijkheid van kunstmest verminderen

De afhankelijkheid van kunstmest uit niet-Europese landen was al een aandachtspunt vanwege de Russische inval in Oekraïne, maar door de oorlog in het Midden-Oosten is de urgentie alleen maar groter geworden. 'We hebben al verschillende maatregelen genomen en tariefvrije quota's ingesteld op ammoniak, ureum en sommige stikstofhoudende kunstmestproducten van andere landen dan Rusland en Wit-Rusland', zegt Hansen.

'Ook is de importheffing van de nieuwe EU-verordening Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) op meststoffen tijdelijk verlaagd', vervolgt de Eurocommissaris. Hij lijkt daarmee gehoor te geven aan de oproep van Copa-Cogeca, die in een alarmerend rapport aandringt op onmiddellijke actie van de Europese Commissie. De boerenkoepelorganisatie stelt dat kunstmestkosten voor akkerbouwbedrijven zijn opgelopen tot gemiddeld 28,5 procent van de totale variabele kosten.

Maar volgens Hansen is er meer nodig om structureel tegenwicht te bieden aan de afhankelijkheid van Europa aangaande kunstmest. Daarom kondigde hij gisteren het Actieplan Kunstmest aan. 'De commissie werkt hard aan het plan dat later deze lente klaar moet zijn.'

Op 13 april houdt de Europese Commissie een bijeenkomst waarin met stakeholders wordt gepraat over de te nemen maatregelen op de korte en lange termijn, geeft Hansen aan. 'Het doel is om de Europese kunstmestproductie te steunen om onze afhankelijkheid van niet-EU-landen af te bouwen. Ook willen we onze boeren stimuleren om kunstmest efficiënter toe te passen.'

Daarnaast wil de Europese Commissie minerale kunstmeststoffen op termijn zoveel mogelijk vervangen door biobased en koolstofarm geproduceerde kunstmest. Hansen stelt dat de lidstaten wat dat betreft op één lijn zitten.

Debuut van Van Essen

De Nederlandse landbouwminister Jaimi van Essen maakte zijn debuut in Brussel. Ook hij erkent de noodzaak tot actie en sprak onder meer met de Franse landbouwminister over de hoge kunstmestprijzen. 'Frankrijk heeft ingegrepen met fiscale voorzieningen en bepaalde garanties voor boeren. Dat vond ik heel interessant. Niet alleen voor nu, maar ook om fiscale voorzieningen en garanties voor jonge boeren in het toekomstige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) te krijgen.'

Over het verlagen of opheffen van heffingen op kunstmest heeft Van Essen niet gesproken. 'Wel over de technische mogelijkheden die Nederland in huis heeft. We hebben een mestoverschot en bijvoorbeeld renure biedt kansen voor een verdienmodel dat we naar andere Europese landen kunnen vermarkten.'

Van Essen sprak ook met Hansen over het aankomende GLB. Naast zijn speerpunten generatievernieuwing en innovatie, wil de landbouwminister werk maken van vereenvoudiging van de regels en bijbehorende administratie voor boeren. 'Bijvoorbeeld over de ecosysteemdiensten die boeren leveren en hoe ze de premies daarvoor moeten aanvragen. Hansen vroeg mij om wat Nederlandse plannen toe sturen, om te kijken of de commissie daaraan mee kan werken.'